عبد الرضا سالار بهزادى

355

بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )

تكاليف فرضيه ذمّت خود به هيچ وجه دقيقه را ترك نكرده و رضايت خاطر ايالت جليله به حسن خدمت و صدق نيت خود همه وقت تدارك كرده ، عموم رؤسا و صاحب‌منصبان و آحاد و افراد قشون مأمور بلوچستان هم او را سردار خود دانسته ، از اطاعت و امر و نهى او تخلف و تمرد ننمايند و حسب المرقوم معمول دارند . شهر فوق 1318 » . نقش مهر ظهر كاغذ : « امير » . 151 پاكتى است حاوى يك نامه با مهر « عبد الرحيم » كه همان ميرزا عبد الرحيم خان موقر الملك وزير كرمان است . پاكت تاريخ 25 شعبان را دارد و از ماهان فرستاده شده است ، هرچند كه پاكت تاريخ سال را ندارد و خود نامه كلا فاقد تاريخ است ، اما به قرينهء نامهء موضوع سند بعدى ( 152 ) محقق است كه اين نامه نيز مربوط به سال 1318 مىباشد . متن نامه : « قربانت شوم اگرچه البته خاطر جنابعالى به وضع حركت اردو مسبوق شده است ، اينك هم كه آدم مخصوص روانه مىنمايم مراتب اخلاص قلبى محرك از براى تحرير اين ورقه گرديد . چون رفتن اردو به صفحات بلوچستان اسباب زحمت رعيت بود ، بندگان حضرت مستطاب اجل اعظم افخم روحى فداه تشريف‌فرمايى خود را به آن نواحى موقوف و بنده را با جمعيتى از سرباز و سواره و غيره روانه فرمودند و امروز كه 25 شعبان است و در ماهان توقف است ، و ان شاء اللّه دوم رمضان ورود بم خواهد بود . احكامى مبنى بر مرحمت مخصوص به افتخار جنابعالى مرقوم فرموده‌اند و همراه است ، ان شاء اللّه زيارت خواهيد فرمود . و آنچه خود بنده در مقام اخلاص كاملم نسبت به جنابعالى در نظر دارم نوشتن آن صحيح نيست و حاجت نمىباشد و ان شاء اللّه پس از درك لقاى سامى خاطر عاطر مسبوق خواهد شد . اميدوارم جز خير جنابعالى چيزى ديگر بر زبانم جارى و از بنده ساخته نشود . چون حسب الامر مطاع مبارك است كه هرچه از سرباز و سوارهء بم و نرماشيرى لازم شود همراه ببرم ، به اين جهت اطلاع مىدهم كه ضمنا در تهيه باشيد كه اگر لازم شود بايد معدودى همراه بيايند بلوچستان . ايام اجلال مستدام . نقش مهر پشت نامه : « عبد الرحيم » . 152 نامه‌اى است همراه با يادداشتى كه پاكت آنها به دست نيامد از حسام الملك به اسعد الدوله . نكته‌اى كه در باب نامهء زير قابل توجه است و اين نامه به خوبى نمايش دهندهء اين نكته است ، اين است كه در آن زمان هيچكس مانند اسعد الدوله كه خود و خانواده‌اش در آن تاريخ حدود پنجاه سال سابقهء خدمت و حكومت در بلوچستان داشته‌اند ، 519 به امور بلوچستان و مخصوصا به مسائل مرزى وارد نبوده و كسى ديگر نمىتوانسته است چون او از منافع و حقوق دولت ايران در برابر ادعاهاى دولت انگلستان دفاع نمايد . جالب توجه اين نكته است كه هرزمان قرار بوده است مذاكراتى در مورد بلوچستان