عبد الرضا سالار بهزادى
356
بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )
با دولت انگليس صورت بگيرد و دولت شديدا به اسعد الدوله نيازمند مىشده است ، از چندماهى قبل از ابلاغ مأموريت امتيازاتى به وى داده مىشده چنان كه فرمان لقب وى كه از مدتها قبل وى خواستار آن بود درست قبل از مأموريت كميسيون مرزى 1313 صادر شد و اينبار هم براى وى فرمان رسمى خطاب « جناب » صادر گشت ( سند 146 ) » . متن نامهء حسام الملك به شرح زير است : « جناب امير الامراء العظاما ان شاء اللّه احوال شما خوب است ملالتى نداريد . به ملاحظهء رعايت حال مردم خودم رفتن بلوچستان را موقوف داشته ، جناب جلالتمآب وزير را با مختصر اردوئى فرستادم . چون در اين سفر بعضى مذاكرات دولتى با انگليسيها است كه وزير بصيرتى ندارد وجود شما لازم است . البته نوكر محترم بزرگ دولت هستيد ، بايد در اين سفر برويد ، هم امورات قشونى آنجا را منظم داشته و هم اگر مذاكراتى انگليسيها كردند جواب بگوئيد . البته اين سفر براى شما نتايج محسنه دارد ، اسباب ازدياد شئونات و امتيازات شما خواهد بود . زياده نگارش نمىشود . 26 شعبان 1318 » . نقش مهر پشت نامه : « حسام الملك » . تذكر اين نكته بى جا نيست كه آنگونه كه از نامههاى بعدى برمىآيد اسعد الدوله بدليل كهولت يا كسالت يا هردليل ديگرى در انجام اين سفر تعلل ورزيده و تنها نه به همراه اردوى وزير ، بلكه بدنبال او تا بمپور مىرود . ميرزا عبد الرحيم خان وزير قبل از عزيمت به بلوچستان در بم با اسعد الدوله ملاقات نموده و اسعد الدوله راهنماييهاى لازم در امر مذاكره با انگليسيها را به وى نموده و به او اطمينان مىدهد به دنبال او حركت خواهد نمود و در صورت نياز به او خود را به وزير خواهد رسانيد . 153 يادداشتى است كه همراه با نامهء فوق بوده است : « اگرچه از قرار نوشته خودتان نوكرى كه بايستى به بلوچستان برود راه انداختهايد و رفتهاند ، ولى مزيدا للتأكيد مىنويسم كه باقيماندهء نوكر را هم زودتر راه بيندازيد بروند . در اين باب به هيچ وجه مسامحه جايز نيست . زياده نگارش نمىشود » . عبارت « ملاحظه شد » . در انتهاى نامه . مهر پشت نامه : « حسام الملك » .