عبد الرضا سالار بهزادى
263
بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )
تومان پيشكش ، دو ماه به سال نو مانده نقد و بدون حرف مىخواهند و مىگيرند . آنوقت خود من هزار قسم ملاحظه داشتم ؛ اگر از كسى بنا مىشد صد تومان جرم بگيرم ، به پنجاه تومان قناعت مىشد . حالا اين ملاحظات مرتفع است ، و هيچ چيز پوشيده و پنهان نيست ، و ديوان كه بار را به اين حد گران كرده است ، خودش مىداند حاكم ناچار است از ولايت بيرون بياورد و گرفتن تفاوت عمل يا جريمه ملاحظه و احتياط نخواهد داشت . نه من ، هيچ كس در حكومت نمىآيد ضرر كند و از مال خود بردارد بدهد ؛ لابد بايد تا ممكن است دست و پا كرد و عمل ديوان را پادار نمود . مطلب واضح است ، شما خود را حاكم دايم و قائم بلوچستان مىدانيد و پيش خودتان خيال مىكنيد اگر امسال اين هزار تومان را دادم ، ديگر معمول خواهد شد و همه ساله خواهند خواست ؛ ولى اينطور نيست و هيچ چيز كلّيت ندارد و همه ساله تعيين حدّ و سد نمىكنند و همه ساله احتشام الوزاره به بلوچستان نخواهد آمد و اين پول را به شما حواله نمىكنند و تفصيلاتى كه به عقيدهء خودتان براى ابراهيم خان شرح داده بوديد هميشه واقع نمىشود ؛ يك دفعه است ، وانگهى اين قدر آه و ناله لازم نيست . با خود احتشام الوزاره ممكن است خودتان قرار بگذاريد بعد از مراجعت از ماشكيد تنخواه او را بپردازيد و اينقدر عجز و لابه به ما ننويسيد . معلوم است احتشام الوزاره اين تنخواه را در بلوچستان مصرف نمىكند و بايد به تهران بفرستد و پول هم بار نمىكند ببرد ماشكيد و از آنجا در ثانى برگرداند به فهرج و بياورد كرمان ، و لابد از براى زمان مراجعت مىخواهد و تا شما از ماشكيد مراجعت كنيد ده بيست روز از عيد گذشته و موعديست كه بايد مثل معمول پيرارسال يك قسط راه بيندازيد ؛ به شهر بفرستيد 214 و در اواخر شوال كه تنخواه احتشام الوزاره را بپردازيد در حقيقت موعد قسط شماست . و دگر مساعده از شما گرفته نشده . ابراهيم خان همراه است و از بابت احتشام الوزاره هيچ لازم نديديم به قول شما نصفى ، ثلثى از او بگيريم ؛ خودتان قرار بگذاريد بعد از مراجعت از ماشكيد نقد يا برات سريع الوصول به او بپردازيد همراه خود بياوريد و به مصرفى كه دارد برساند و چون از براى او تفاوتى اين مطلب ندارد ، البته از شما قبول خواهد كرد . من هم در كاغذى كه به او نوشتهام همينطور سفارش كردم . اما حرف در سر وضع و حالت شماست كه نبايد اينطورها باشيد . گذشته از مساعده و ماليات بلوچستان ، جنس صاحبديوانى كه در نزد شماست مطابق صورت كه سواد او را از تهران فرستادهاند يك هزار و خورده بر من جمع گذاردهاند و همان صورت را اعليحضرت همايونى دستخط فرموده ، حضرت صدارت هم مهر كردهاند ، واضح و آشكار است و اگر بنا باشد چيزى كم و كسر شود رعايتى است كه من از خودم در حق شما كردهام و الا ديوان جنس بلوچستان را در هزار و خورده بر من جمع گذارده است و بدون كسر و نقصان خواهد گرفت ؛ و شما تنخواه احتشام الوزاره را از اين بابت هم كه بپردازيد نقلى نيست ؛ و چه ضرر دارد تنخواهى كه مىبايست يك سال قبل داده باشيد حالا بدهيد . از هردرى كه داخل بشويد حق نداشتيد براى اين تنخواه احتشام الوزاره اين تفصيلات را نوشته باشيد .