زوراء * 207 برود . او بارهء زوراء را ويران سازد و سپس آن را تاراج كند . آنگاه خشمگين و شورشى ، آهنگ مرز قزوين كند . فرزند زيد فرمانرواى ناحيهء خراسان و ساكنان آن شود ، تا آن هنگام كه تا جاودان ستاره‌اى در دل آفاق بدرخشد . مؤلف گويد : در سال 250 محمد بن رستم كلارى ، و محمد بن شهر - ياران رويانى ، از خاندان معدان ، وارد رى شدند . اين دو مرد ، معتقد به شمشير بودند . در رى در جستجوى مردى بزرگ از آل على بر آمدند تا او را سرپرست طبرستان كنند ، و به دست او ستم سليمان بن عبد اللّه را از سر خلق دور سازند . بدين گونه پيوسته بجستند و بررسى بكردند تا حسن بن زيد را بگزيدند . در ماه رمضان آن سال با او بيعت كردند . روز دوشنبه هفت روز از ماه رمضان سال دويست و پنجاه مانده بيرون آمدند . و در روز عيد فطر در كلار و رويان به نام حسن خطبه خواندند . و هنوز مدت ولايت حسن به عيد قربان نرسيده بود كه سليمان را بخاطر بدرفتاريش از آنجا بدر كرد . و طاهريان نيز در خراسان كم توان شدند . بدين گونه چون مرگ حسن بن زيد در رسيد ، كار را به برادرش محمد بن زيد « 1 » سپرد . محمد پيوسته رئيس طبرستان بود ، تا سال 84 آمد . پيش از اين ، معتضد به عمرو ليث صفار نامه نوشته بود و او را فرموده بود كه با رافع پيكار كند . زيرا به معتضد خبر رسيده بود كه رافع به محمد بن زيد گرايش دارد و كشته شدن معتمد و نشستن معتضد را براى خلافت پذيرا نشده است . عمرو به خراسان رفت و در كار رافع حيله كرد و او را در پيكارى سخت گرفت . رافع شكست يافت و در نزديكى خوارزم به دست افتاد و كشته شد و سرش به مدينة السلام بردند .

--> ( 1 ) - رك : « مقاتل الطالبيين » ص 429 به بعد .