أحمد بن محمد الهمذاني ( ابن الفقيه الهمذاني ) ( مترجم : ح . مسعود )

129

البلدان ( بخش مربوط به ايران ) ( فارسى )

گفتار دربارهء ارمنستان ( ارمينيه ) ابو المنذر هشام بن محمد بن سائب كلبى گويد : ارمينيه را به نام ارمينى ابن لنطى ، فرزند يونان بن يافث ، خوانده‌اند . حد ارمينيه از برذعه تا باب الابواب است و تا حد روم از اين سو ، و تا كوه قبق و ملك سرير و ملك لكز ، و از پايان قلمرو آذربايجان كه ورثان است تا آغاز قلمرو ارمينيه ، هشت سكه * 185 است و از برذعه تا تفليس ده سكه است . ارمينيه اول ، سيسجان و اران و تفليس است ، كه آن را حبيب بن مسلمه گشود . برذعه نيز از ارمينيهء اول است . آن را قباد بزرگ ساخت . باب الابواب ( دربند ) را نيز او ساخت . آنجا را چونان كوشكهايى بساخت . آن را ابواب ناميدند چه بر سر راههايى در كوه ساخته شده است . و آن سيصد و شصت كوشك است تا باب اللان . صدوده كوشك تا زمين طبرسران در دست مسلمانان است و باقى كوشك‌ها در زمين فيلان و صاحب سرير است تا باب اللان . شهر باب منزلگاه تركان بود . سلمان بن ربيعه با آنان جنگ كرد . او و يارانش كه چهار هزار نفر بودند شهيد شدند . عبد الرحمن باهلى ، به ياد سلمان بن ربيعه و به خاك سپردن او در پشت نهر بلنجر در باب الابواب ، چنين گويد :