أحمد بن محمد الهمذاني ( ابن الفقيه الهمذاني ) ( مترجم : ح . مسعود )

130

البلدان ( بخش مربوط به ايران ) ( فارسى )

همانا ما را دو گور است ، گورى در بلنجر و گورى در چيستان ، وه چه گورى ! آن گور كه در چين است گشايشهايش همگان را بهره‌مند ساخته است . و اين [ كه در بلنجر است ] همان است كه با قطرات زلال باران سيراب همى شود . ( رحمت بر آن همى بارد . ) « 1 » بيلقان و قبله و شروان نيز از شهرهاى ارمينيهء اول است . ارمينيهء دوم جرزان است و صغدبيل و باب فيروز قباد و لكز ارمينيهء سوم ، بسفرجان است و دبيل ، و سراج طير ، و بغروند ، و نشوى . ارمينيهء چهارم - كه قبر صفوان بن معطل سلمى ، صحابى پيغمبر ( ص ) ، در آن است ، ميان آن و دژ زياد ، و برفرازش درختى است كه ميوه آن شناخته نشود و چونان بادام باشد و مزه آن از انگبين خوشتر - شمشاط است و خلاط ، و قاليقلا ، و ارجيش و باجنيس . خوره‌هاى اران و سيسجان در سرزمين خزر بوده است . و در سر گذشت موسى [ كه قرآن فرمايد ] : قالَ أَ رَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنا إِلَى الصَّخْرَةِ « 2 » - گفت : آيا ديدى چون نشستيم به سوى سنگ » * 186 گويد « 3 » : سنگ سنگ شروان ، و دريا درياى گيلان ، و دهكده باجروان است . شهرهاى بيلقان ، و برذعه ، و قبله و سدلبن ( سد آجرين ) را نيز قباد بساخت . و بر آن سد ، سيصد و شصت شهر « 4 » كرد كه از ساختن باب الابواب ، همه به ويرانى رفت . پس از قباد فرزندش خسرو انوشيروان پادشاه شد . او شهرهاى شايران و مسقط و كركره و سپس باب الابواب « 5 » را بساخت - آنجا را از آن رو ابواب ناميدند كه بر سر راههايى در كوه ساخته شده است « 6 » - در سرزمين

--> ( 1 ) - يا : قطرات زلال باران به بركت آن مىبارد . رك متون اشعار . ( 2 ) - قسمتى از آغاز آيهء 63 سوره 18 « كهف » : ترجمه از ابو الفتوح . ( 3 ) - ظ : مشام ( 4 ) - مقصود همانهاست كه در پيش گفت به صورت سيصد و شصت كوشك ساخته‌اند ( 5 ) - متن : الباب و الابواب ( 6 ) - اين وجه تسميه در پيش نيز گفته شد .