أحمد بن محمد الهمذاني ( ابن الفقيه الهمذاني ) ( مترجم : ح . مسعود )
96
البلدان ( بخش مربوط به ايران ) ( فارسى )
گفتار دربارهء اصفهان كلبى گويد : اصفهان را به نام اصفهان بن فلوج بن سام بن نوح خواندهاند . اصفهان از سرزمينهاى صلحى است [ كه بى كارزار به دست اسلام افتاده است ] . زيرا عمر بن خطاب ، عبد الله بن بديل بن ورقاء را در سال 23 بدانجاى فرستاد . گويند ، بل عمر به ابو موسى اشعرى نامه كرد و او را فرمود تا سپاهى به سوى اصفهان فرستد . ابو موسى ، عبد الله بن بديل را فرستاد . عبد الله آن سامان را بىكارزار گشود ، بر آن پيمان كه مردمش خراج و جزيه گزارند . و عبد الله بن بديل خود ، احنف بن قيس را كه در سپاه او بود ، به يهوديه فرستاد . مردم يهوديه با احنف صلح كردند بر همان پيمان صلح اصفهان . ابن بديل بدين سان بر اصفهان دست يافت . سپس عثمان ، بعد از عبد الله ، سائب بن اقرع را والى اصفهان كرد . فتح اصفهان در سال 23 و 24 شد . كلبى گويد : نياى ابو دلف قاسم بن عيسى بن ادريس بن معقل عجلى ، عطر فروش بود و گوسفند مىآورد . بدين گونه با گروهى از بستگان خويش به بلاد جبل آمدند و در دهكدهاى از دهكدههاى همدان منزل كردند . در آنجا ثروتى فراهم آوردند و كشتزارهااى خريدند .