مقدمه قرن نهم هجرى در ايران ، دوران استيلاى تيموريان بر نواحى شرقى و تسلط تركمانان بر سرزمين‌هاى غربى و جنوبى كشور است . هنگامى كه تيمور پس از چندين سال حملات پىدرپى به ايران ، حكومت‌هاى محلى را برانداخت و فرمانرواى مطلق اين سرزمين شناخته شد ، پايتخت خويش سمرقند را به مركزى علمى - فرهنگى تبديل كرد و ثروت بىكرانى كه با غارت بلاد ديگر به چنگ آورده بود در آبادانى و زيبايى اين شهر به كار برد . حكومت قدرتمند تيمور پس از مرگش به سبب اختلاف و جنگ و گريز ميان شاهزادگان تيمورى دستخوش تجزيه شد 1 . تنها شاهرخ توانست دولتى مقتدر در قسمت عمده‌اى از متصرفات تيمورى تشكيل دهد 2 و پس از او ، دوران سلطنت ابو سعيد تيمورى 3 و سلطان حسين بايقرا 4 بر بخشى از سرزمينهاى تحت تصرف تيمور قابل توجه است . در اين دوران تقريبا يك‌صدساله كه تيموريان بر ايران حكومت مىكردند ، فرهنگ و ادب ايرانى به سبب حمايت‌هاى گستردهء آنان به شكلى خاص در مسير پيشرفت قرار گرفت . هم‌زمان با حملات قوم مغول به ايران ، دو طايفه تركمان به نام قراقوينلو و آق‌قوينلو 5 به فلات ايران مهاجرت كردند و در الجزيره يعنى نواحى شمال عراق و جنوب شرقى تركيه كنونى سكونت گزيدند . طايفه قراقوينلو شيعه بودند و پيش از آق‌قوينلوها بر غرب ايران تسلط يافتند . طايفه آق‌قوينلو از مذهب تسنن پيروى مىكردند و اوزون حسن 6 و پسرش سلطان يعقوب 7 مهم‌ترين حكمرانان اين طايفه بودند كه هم‌زمان با سلطنت ابو سعيد تيمورى و سلطان حسين بايقرا در هرات ، بر آذربايجان ، عراق عجم و عرب ، فارس و كرمان تا سواحل خليج فارس و درياى عمان حكومت مىكردند . پايتخت آنها تبريز بود كه يكى از مراكز عمده علم و ادب و هنر در آن عهد به شمار مىرفت . در همين دوران و همين سرزمين بود كه مولانا شوقى ديوان اشعار منسوب به حضرت امير المؤمنين على عليه السلام را به