كمال الدين حسين بن حسن خوارزمي
مقدمهء كتاب 51
ينبوع الأسرار في نصايح الأبرار ( فارسى )
مشخّصات آن هم در جايى ديده نشد . آيا مىتوان احتمال داد اين كتاب اساس القواعد ، جزئى از كتاب اصطلاحيّهء سابق الذّكر مؤلّف باشد ؟ « 1 » يا اين خود ، كتاب ديگرى است ؟ يا اين هم در رديف كتابهايى چون ارشاد المريدين است ؟ رسالهاى در عرفان - در فهرست نسخههاى خطّى منزوى « 2 » از رسالهاى عرفانى در دو مجلّد تأليف كمال الدّين حسين خوارزمى ، نامى به ميان آمده كه در تاريخ 795 ه كتابت شده . اين نسخه در جزو نسخههاى خطّى كتابخانهء مرحوم عبد الحسين بيات بوده است كه با اظهار تأسّف اخيرا زندگى را بدرود گفته و كتابهاى او نيز متفرّق گرديده است . « 3 » بنابراين توفيق مطالعه و بررسى آن حاصل نگرديد و هم بدين سبب چنان كه قبلا نيز اشاره شد بايد آن را در رديف آثار مشكوك و منسوب به كمال الدّين خوارزمى قرار داد . غير از آنچه گفته شد باز هم براى كمال الدّين حسين خوارزمى احتمال آثار و تأليفات ديگرى مىرود كه از نام و نشان و نسخهء آنها ما را آگاهى حاصل نگرديده است . چنان كه در جاى ديگر از كتاب ينبوع الاسرار « 4 » مىآورد : « دعا ، ردّ بلا مىكند و صدقه آتش غضب پروردگار را فرومىنشاند و احاديث و آثار در اين باب بسيار است و اين مباحث را در بعضى مؤلّفات خويش ، مستوفى آوردهايم . » همچنين در كتاب المقصد الاقصى فى ترجمة المستقصى « 5 » دو نوبت از كتابى به نام « صفات الصّالحات » در شرح حال زنان شايسته و نيك ، ياد مىكند و مىنويسد : « باقى احوال او در صفات الصّالحات مذكور است » يا « تمامى احوال ماريه « 6 » در كتاب صفات الصّالحات مذكور است » - اگرچه تصريحى نشده ولى مىتوان احتمال داد كه اين كتاب نيز از آثار خود وى باشد .
--> ( 1 ) . عنوان كتاب كه مؤيّد اين احتمال نيست . ( 2 ) . ص 1159 . ( 3 ) . خدا كند كه نسخه به دست نااهلان نيفتاده باشد تا از ميان برود . ( 4 ) . كتاب حاضر ص 287 . ( 5 ) . ص 196 و 220 نسخهء عكسى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران . ( 6 ) . مراد كنيزك قبطى است كه زوجهء حضرت رسول اكرم ( ص ) بود و آن حضرت را از وى فرزندى به نام ابراهيم به دنيا آمد كه در زمان حيات پيغمبر درگذشت .