فخر الدين الرازي - السهروردي - الأبهري - ذوالفضائل الاخسيكتي وآخرين ( مترجم : سبزوارى )

151

چهارده رساله ( فارسى )

اگر بادام را بر درخت تميشك « 1 » تركيب كنى پسته عجيب آرد و طعم زردآلو كه بر بادام تركيب كنند شيرين‌تر از آن باشد كه بر هلو تركيب كنند و اگر ترنج بر درخت توت سياه تركيب كنند سياه برآرد و همچنين سيب بر توت سياه آيد و در جمله ببايد دانستن كه هر ميوهء كه از آن موصل باشد لطيف‌تر و نيكوتر بود از آن كه خودرو رسته باشد و اشف الثمار طيبا و حسنا * ثمر غصة غريب موصل مسأله درختى كه آن را باد قرائن بگيرد چه حيلت بايد ساختن . جواب گفته‌اند برخى از ميخهاى آن كه به روى زمين باشند ببايد زدن و باقى ميخها كه در زير باشد بازديد بايد آوردن و يك يك ميشكافتن و در هر شكافى سنگى در كوفتن چنان كه ميان درخت در شود آنگه بكل و سرگين بينباشتن . و گروهى گفتند كه اصل درخت ببايد شكافتن و ميخى از چوب بلوط يا چوب خورد در او گرفتن تا بصلاح بازآيد و ميوهء بپروراند كاه با گل آميخته در بن درختهاى بىهنر سخت نافع باشد خاصه كاه باقلى و گفته‌اند كه اگر شاخ انار شيرين سرنگون بنشانى نار بسيار آرد . مسأله چه حيلت بايد ساختن تا بادام لطيف و شيرين بر آيد . جواب بادام مر ببايد آوردن و هر چه بزرگتر و لطيف‌تر باشد برگزيدن و آنكه آن را سه شبانه روز در آب سرگين افكندن و در روز چهارم در آب و اندكى انگبين افكندن و پنجم روز آن را در زمينهاى نرم بكشتن و مغاكهاى آن يك بدست بيش نشايد كه بركند و در هر مغاكى سه بادام بنشاند از يكديگر پراكنده و آن سر كه تيز باشد در زمين بايد كردن و آنكه بكل و سرگين بپوشانيدن و بعد از روز « 2 » آب دادن و چون دو سال برآيد آن را با آن گل كه در وى پرورده نقل بايد كردن با - جايگاههاى ديگر تا عجب آيد و اگر خواهد كه بادام تلخ را شيرين گرداند از جوانب درخت بر تربيع سوراخها دركند و بگذارد تا رطوبات از او سيّال گردد هر سال بكند تا شيرين شود و گفته‌اند كه يك قفيز نمك در بنش بايد كردن تا خوش شود و اللّه اعلم .

--> ( 1 ) ظ پستك ( 2 ) كذا از قلم افتاده كوشا بودم و بسى سعى كردم بسا كه از دوستان دانشگاه يوتا ديده پرسيدم تعيين روز را به عهده دانشكده كشاورزى گذاشتم