در صفحهء 316 جامع الحكمتين و در پايان رسالهء مختصر كتاب حاضر آمده « 1 » « اين كتاب را جهت امير بدخشان ساخته است علىّ بن الاسد « 2 » مولى امير المؤمنين . » در صفحهء 315 او را چنين ياد كند : « شعر شمس الدّين الاعالى ابو المعالى » در صفحهء 15 جامع الحكمتين ازو چنين تعبير شده : « امير بدخشان عين الدّولة و الدّين و زين الملّة ، شمس الاعلى ابو المعالى علىّ بن اسد » و در صفحهء 100 اين گونه : « امير شمس الدّين الاعلى ابو المعالى علىّ بن اسد مولى امير المؤمنين . » و در صفحهء 314 همين كتاب : « امير بدخشان عين الدّولة ، زين الملّة ، فخر الأمّة ، شمس الاعالى ، ابو المعالى ، علىّ بن الاسد بن الحارث ، مولى امير المؤمنين » و در « سرگذشت شخصى » « 3 » ناصر خسرو ، نام ملك بدخشان « عيسى بن اسد » آمده است « 4 » . بنابراين بر سر نام او ( على - عيسى ) و نام پدر وى ( اسد - احمد ) اختلاف است . امّا نام او در همهء موارد در جامع الحكمتين « 5 » « على » ذكر شده و « عيسى » فقط در « سرگذشت شخصى » مجعول مذكور آمده كه در آن هم احتمال تحريف ناسخان ميرود ؛ امّا نام پدر وى در همهء مواضع جامع الحكمتين « 5 » و هم در سرگذشت شخصى « اسد » ثبت شده و فقط در پايان رسالهء مختصر جامع الحكمتين « 7 » « احمد » آمده است .

--> ( 1 ) ديوان ناصر خسرو ص 583 . ( 2 ) در رسالهء مختصر جامع الحكمتين : علىّ بن الاحمد . ( 3 ) نظر بروايات ، ناصر خسرو كتابى در ترجمهء احوال خويش نوشته و بنام « رسالة النّدامة الى زاد القيامة » موسوم گردانيده و انتساب اين كتاب بوى كاملا ضعيف و مشكوك است ، لكن اين ترجمهء حال و سيرت شخصى كه منسوب به خود ناصر است ، و بنا بر همان روايات مجعول وى خود در اواخر حيات خويش نوشته ، اگر چه به شكل حاليّهء آن مجعول است ولى ممكن است و بلكه محتمل كه داراى مطالبى صحيح در احوال ناصر مأخوذ از روايات قديمتر و صحيح‌تر باشد . نام سرگذشت را محض اختصار بدان داده‌اند . ازين كتاب در هفت اقليم امين احمد رازى مؤلّف در سنهء 1002 و تذكرهء خلاصة الاشعار تقى كاشفى مؤلّف بين سنهء 985 و 1016 نقل شده كه اوّلى باختصار و دوّمى بشرح و بسط كامل اين افسانه را ثبت كرده و حتى دومى ادعا كرده كه آن را خود از عربى به فارسى ترجمه كرده است . حاج لطفعلى بيك آذر هم در آتشكدهء خود اين سرگذشت را مختصرتر از تقى كاشى و مفصلتر از امين رازى درج كرده ( مقدّمهء ديوان ناصر خسرو بقلم تقىزاده ص س - سب ) . ( 4 ) رك : مقدمهء ديوان ناصر خسرو ص نب . ( 5 ) رك : ص 16 ، 17 ، 100 . ( 7 ) ديوان ناصر خسرو ص 583 .