ناصر خسرو

مقدمه 3

جامع الحكمتين ( فارسى )

481 در يمگان از اعمال بدخشان « 1 » نتواند بود ، و مؤيّد اين گفتار است مطالب ذيل : 13 - در كتاب حاضر در آغاز فصل ( اندر ذكر سبب تصنيف اين كتاب و نام او ) آمده ( صفحهء 6 ) : « ابو معين ناصر بن خسرو بن الحارث گويد : سپاس خداى را تعالى . . . » 14 - در صفحهء 316 همين كتاب آمده : « و اين كتاب را . . . ساخته است . . . ابو معين ناصر بن خسرو بن حارث اليمغانى . . . » و در رسالهء مختصر كتاب حاضر « 2 » همين عبارت تكرار شده است . بنا بر آنچه گفته شد شكّى نمىماند كه نويسندهء كتاب مورد بحث حكيم ابو معين حميد الدّين ناصر بن خسرو بن حارث قباديانى بلخى مروزى است . 2 . - سبب تأليف كتاب ناصر خسرو در مقدّمهء كتاب فصلى ( اندر ذكر سبب تصنيف اين كتاب و نام او ) آورده « 3 » ، در پايان گويد « 4 » : « امير بدخشان . . . قصيده‌اى را كه گفته بود خواجه ابو الهيثم . . . - و بخطّ خويش نبشته بود اندر آخر آن نسخت كه « اين را از حفظ خويش نبشتم » - نزديك من فرستاد و از من اندر خواست . . . تا سؤالاتى كه اندر آن قصيده است بنام او حلّ كرده شود . » و ناصر نيز براى اجابت درخواست امير بدخشان بتصنيف كتاب حاضر پرداخت . 3 . - وجه تسميهء كتاب هم در فصل مذكور مؤلّف گويد « 5 » : « و چو بنياد اين كتاب بر گشايش مشكلات دينى و معضلات فلسفى بود ، نام نهادم مر اين كتاب را « جامع الحكمتين » ، و سخن گفتم اندرو با حكماء دينى بآيات كتاب خداى تعالى و اخبار رسول او عليه السّلام ، و با حكماء فلسفى و فضلاء منطقى ببرهانهاء عقلى و مقدّمات منتج مفرّج ، از آنچ حكمت را خزينه خاطر خاتم ورثة الانبياست - عليهم السّلام - و شمّتى از حكمت نيز اندر كتب قدماست . » پس مراد مؤلّف از تسميهء كتاب آنست كه آن حاوى

--> ( 1 ) رك : ديوان ناصر خسرو . ايضا . مقدّمه بقلم آقاى سيّد حسن تقىزاده ص و . ( 2 ) رك : ديوان ناصر خسرو . ايضا ص 583 . ( 3 ) رك : كتاب حاضر ص 6 ببعد . ( 4 ) رك : ص 17 . ( 5 ) رك : ص 18 .