محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه
141
تفسير قرآن صفى على شاه
اى گروه مؤمنان نبود حلال * بر شما ميراث نسوان با جدال يعنى از اكراهشان كز سوء بخت * مى بر ايشان از طمع گيريد سخت يا كه بر تزويجشان مانع شويد * بر منال و مهرشان طامع شويد مر رسد موتى بر ايشان ناگهان * بر شما عايد شود ميراثشان تنگ زان گيريد بر زنها بقهر * تا بعنفى بگذرند از ارث و مهر ميگرفتند از جهالت كار تنگ * بر زنان از روى منع و خشم و جنگ تا ز شوهر باز مانند و ولد * مالشان تا بعد مرگ او را رسد آمد اين آيت پى انذارشان * تا كه نبود بر غلط رفتارشان سخت يا گيريد بهر مهرشان * تا بريد آن را به زور و قهرشان اين بود دور از مروت وز سداد * بل ز رسم آدميت در نهاد جز كه از وى سر زند فعلى شنيع * شايد ار ندهند مهرش را جميع وان نشوز است و تجاوز از عفاف * باشد ار آن فاش نى كذب و گزاف [ سوره النساء ( 4 ) : آيات 21 تا 28 ] وَ كَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَ قَدْ أَفْضى بَعْضُكُمْ إِلى بَعْضٍ وَ أَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثاقاً غَلِيظاً ( 21 ) وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ إِلاَّ ما قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ مَقْتاً وَ ساءَ سَبِيلاً ( 22 ) حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ وَ بَناتُكُمْ وَ أَخَواتُكُمْ وَ عَمَّاتُكُمْ وَ خالاتُكُمْ وَ بَناتُ الْأَخِ وَ بَناتُ الْأُخْتِ وَ أُمَّهاتُكُمُ اللاَّتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَ أَخَواتُكُمْ مِنَ الرَّضاعَةِ وَ أُمَّهاتُ نِسائِكُمْ وَ رَبائِبُكُمُ اللاَّتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسائِكُمُ اللاَّتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ وَ حَلائِلُ أَبْنائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلابِكُمْ وَ أَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلاَّ ما قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً ( 23 ) وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ النِّساءِ إِلاَّ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ كِتابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ أُحِلَّ لَكُمْ ما وَراءَ ذلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوالِكُمْ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسافِحِينَ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما تَراضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً ( 24 ) وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلاً أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَناتِ الْمُؤْمِناتِ فَمِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ مِنْ فَتَياتِكُمُ الْمُؤْمِناتِ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمانِكُمْ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَ آتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَناتٍ غَيْرَ مُسافِحاتٍ وَ لا مُتَّخِذاتِ أَخْدانٍ فَإِذا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَيْنَ بِفاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ ما عَلَى الْمُحْصَناتِ مِنَ الْعَذابِ ذلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ وَ أَنْ تَصْبِرُوا خَيْرٌ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 25 ) يُرِيدُ اللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَ يَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ( 26 ) وَ اللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَ يُرِيدُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الشَّهَواتِ أَنْ تَمِيلُوا مَيْلاً عَظِيماً ( 27 ) يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكُمْ وَ خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعِيفاً ( 28 ) و چگونه ميگيريد آن را و بحقيقت رسيده برخى از شما به برخى و گرفتند از شما پيمان سخت ( 21 ) و نكاح مكنيد آنچه را نكاح كردند پدران شما از زنان مگر آنچه بتحقيق گذشت بدرستى كه آن باشد كارى زشت و دشمنى و بدراهى است ( 22 ) حرام كرده شد بر شما مادران شما و دختران شما و خواهرهاتان و عمههاتان و خالههاتان و دختران برادر و دختران خواهر و مادرانتان كه شير دادند شما را و خواهرانتان از شير خوردن و مادران زنانتان و دختران كه تربيت يافتهاند در كنارهاتان از زنانتان كه دخول كرده باشيد به آنها پس اگر نبوده باشد كه دخول كرده باشيد به آنها پس نيست گناهى بر شما و زنان پسرانتان كه باشد از پشتهاى شما و آنكه جمع كنيد ميان دو خواهر مگر آنچه بحقيقت گذشت بدرستى كه خدا باشد آمرزنده مهربان ( 23 ) و شوهرداران از زنان مگر آنچه را مالك شد ايمانهاتان كتاب خداست بر شما و حلال كرده شد براى شما آنچه سواى آنست آنكه خواستگارى كنيد بمالهاتان كه شوهران حلال باشيد نه زناكنندگان پس آنچه را متعه كرديد از ايشان پس بدهيد به آنها مهرهاشان را كه فرض شده و نيست گناهى بر شما در آنچه راضى شديد به آن از بعد مهر واجب بدرستى كه خدا باشد داناى درست كردار ( 24 ) و آنكه استطاعت ندارد از شما بتوانگرى كه بزنى خواهد زنان آزاد ايماندار را پس از آنچه مالك شد يمينهاتان از كنيزانتان كه ايمان دارند و خدا داناتر است بايمانتان بعضيتان از بعضى است پس بزنى خواهيد آنها را برخصت صاحبانشان و بدهيد ايشان را مهرهاشان را به خوبى وقتى كه باشيد بازدارندگان خود از كار بد نه زناكاران و نه گيرندگان يارهاى نهانى پس چون بزنى گرفته شدند پس اگر كنند كار بد پس بر ايشانست نيمهء