محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه

139

تفسير قرآن صفى على شاه

فرض كردنيست از خدا بدرستى كه خدا باشد داناى درست‌كار ( 11 ) و مر شما راست نيمه آنچه را گذاشتند جفتهاى شما اگر نباشد مر ايشان را فرزندى پس اگر باشد مر ايشان را فرزندى پس مر شما را ربعست از آنچه گذاشتند از بعد وصيتى كه وصيت ميكنند بان يا دينى و از براى آنهاست چهار يك آنچه گذاشتند اگر نباشد مر شما را فرزندى پس اگر باشد مر شما را فرزندى پس از براى آنهاست هشت يك از آنچه گذاشتند پس از بعد وصيتى كه وصيت كنيد بان يا دينى و اگر باشد مردى كه ميراث برده شود از جهة كلاله يا زنى و مر او را باشد برادرى يا خواهرى پس براى هر يك از آن دو شش يك پس اگر باشد بيشتر از آن پس ايشان انبازانند در سه يك از بعد وصيتى كه وصيت كرده مىشود به آن يا دينى غير ضرر رساننده وصيتى از خدا و خدا داناى بردبار است ( 12 ) اين حدهاى خداست و هر كه فرمان برد خدا و رسولش را داخل كند او را بهشتهايى كه ميرود از زيرشان نهرها جاودانيان در آن و آنست كاميابى بزرگ ( 13 ) و هر كه نافرمانى كند خدا و رسولش را و در گذرد از حدهاى او درآورد او را در آتش كه جاويد باشد در آن و از براى اوست عذابى خوار كننده ( 14 ) حق وصيت مينمايد بر شما * اندر اولاد از پى ميراث‌ها بهرهء يك مرد باشد چون دو زن * ور فزون باشند نسوان از دو تن يعنى اولاد ار نباشد جز اناث * وان بود فوق اثنتين اعنى ثلاث هست ايشان را دو ثلث از هر چه هشت * ور يكست آيد ز نصف او را بدست شش يك از مالست بهر والدين * باشد ار فرزند ميت را به عين ور نباشد هيچ بهر او ولد * مال يك جا والدينش را رسد ثلث مادر ميبرد باقى پدر * ور برادر باشد او را در نظر حق مادر در وصيت شش يكست * گر كه مال افزون بود يا اندكست وين بود بعد از وصيت عين فرض * يا اداء دين اگر او راست فرض نيستند آباء و ابناى شما * آگه از قرب خود اندر اقتضا يعنى اقرب از شما از روى نفع * كيست ز ايشان در مقام جلب و دفع تا بدانند آنچه فرض است از خدا * بر شما زايشان و زايشان بر شما از حقوق جمله او باشد عليم * هم بميراث از ره قسمت حكيم نصف مال زوجه بهر شوهر است * گر كه بىفرزند و نخلى بىبر است ور كه فرزند است او را بى ز شك * ميبرد شوهر ز مالش چار يك اين بود بعد از وصيت فرض عين * يا كه از بعد از اداء ار هست دين هم ز متروكات شوهر ميرسد * چار يك بر زوجه گر نبود ولد ور ولد باشد برد ثمن او تمام * بعد از آنكه باز بگذارند وام ور كسى بىوالدين است و ولد * بر كلاله شش يك از مالش رسد خواه آن كس مرد باشد خواه زن * وان اخ و اخت آن كلاله بيسخن بر برادر خواهر ار شد منحصر * هر دو را شش يك رسد از حكم سر ور كه هم باشند افزون از دو تن * در سه يك انباز باشد مرد و زن يعنى اندر ثلث ميباشند نيك * بىتفاوت مرد و زن با هم شريك بعد انفاذ وصيت يا كه دين * بىمضارى بهر آن وارث به عين * در وصيت يعنى از ميّت ضرر نايد از اجحاف بر ميراث بر * حق وصيت مينمايد آشكار كوست دانا بر عباد و بردبار * اين حدود حق بود بر بندگان كه نمايد در كتاب خود بيان * در مهمات يتيمان و نكاح در وصايا و مواريث از صلاح * مر تجاوز نيست زانها حد كس گر به حق باشند مؤمن خلق و بس * ور كه دارند از خدا و از رسول مر اطاعت در فروع و در اصول * از جهان چون بگذرند اندر جنان داخلند از رحمت حق جاودان * وين مطيعان را بود فوزى عظيم كاين چنين در جنتند از حق مقيم * وانكه عاصى بر خدا و بر رسول گشت و كرد از حق تجاوز در قبول * حق در آتش سازدش داخل يقين جاودان يابد عذابى بس مهين [ سوره النساء ( 4 ) : آيات 15 تا 20 ] وَ اللاَّتِي يَأْتِينَ الْفاحِشَةَ مِنْ نِسائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّى يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلاً ( 15 ) وَ الَّذانِ يَأْتِيانِها مِنْكُمْ فَآذُوهُما فَإِنْ تابا وَ أَصْلَحا فَأَعْرِضُوا عَنْهُما إِنَّ اللَّهَ كانَ تَوَّاباً رَحِيماً ( 16 ) إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً ( 17 ) وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ حَتَّى إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَ لا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَ هُمْ كُفَّارٌ أُولئِكَ أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً ( 18 ) يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّساءَ كَرْهاً وَ لا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ ما آتَيْتُمُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ يَأْتِينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ وَ عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ يَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْراً كَثِيراً ( 19 ) وَ إِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدالَ زَوْجٍ مَكانَ زَوْجٍ وَ آتَيْتُمْ إِحْداهُنَّ قِنْطاراً فَلا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئاً أَ تَأْخُذُونَهُ بُهْتاناً وَ إِثْماً مُبِيناً ( 20 ) و آنان كه كنند كار بدى از زنانتان پس گواه طلبيد برايشان چهار تا از شما پس اگر شهادت دادند پس نگاهداريدشان