ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
492
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
مىباشند ؛ زيرا هر شخص اگر يك دانه از اين دو نوع خرما بخورد ، آب زيادى را مىآشامد . به همين مناسبت مردم مدينه اين نوع خرما را خود استفاده نمىكنند و بيشتر به مناطقى كه آب و هواى آن مناسب خوردن اين نوع خرما است ، هديه مىنمايند . بيشتر بازرگانان حبوبات و خرما را ، مصرىها و سپس تركها و مردمان بلاد شام و هنديها و سپس مردم مدينه تشكيل مىدهند . يك أردب « 1 » در نزد مردم مدينه به بيست و چهار مدّ « 2 » تقسيم مىشود كه هر يك مدّ ، پنج أقّه « 3 » از گندم و أقّه همانند أقّهء ما ( مصريها ) 400 درهم مىباشد . يك كيله در نزد آنان يك چهارم مدّ و شطر ، نصف كيله به شمار مىآيد . از رطل مصرى فقط در ميان عطارها استفاده مىشود ولى أقّه در همه نوع كالاها استفاده مىگردد . بيشترين داد و ستدهاى پولى به وسيلهء جنيهء عثمانى ( - 75 / 87 قرش مصرى ) و ريال عثمانى ( 25 / 16 ) است ، ليكن با تمامى سكههاى طلا و نقرهء متداول در كشورهاى گوناگون نيز در مدينه مىتوان معامله نمود . مشهورترين بازارهاى مدينه ، بازار باب السلام است كه از درب مسجد النبى معروف به باب السلام آغاز شده و به باب المصرى در مسيرى تنگ به عرض 4 متر و به طول 400 متر ختم مىگردد . در اين بازار اشياى قيمتى داد و ستد مىگردد كه به دنبال آن بازار « سوق البلاط » كه در سمت چپ شخصى كه به سوى باب السلام روان است ، قرار گرفته است سپس « سوق الساحة » و بعد « سوق المناخة » قرار دارد كه در آن حبوبات و گوشت و سبزيجات و ميوه به فروش مىرسد . در نقطهاى از اين بازار كه معروف به « سوق الحراج » است اشياى قديمى و دست دوم به فروش مىرسد . عادات مردم مدينه عادت اهل مدينه در ازدواج چنين است كه وقتى جوانى به ازدواج با دوشيزهاى
--> ( 1 ) - پيمانه مصرى براى حبوبات كه برابر با 980 / 1 هكتو ليتر است . ( 2 ) - مدّ پيمانه غله و خشكبار . ( 3 ) - أقّه - 2 / 1 رطل سورى يا 4 / 3 2 رطل مصرى .