خيابان با سنگ مفروش شده ليكن زمين آن ناهموار است . كوچه‌هاى مدينه را به سبب تنگى آنها « أزقه » مىنامند و از آن جمله است در شمال مسجد النبى ، « زقاق البقر » ، « زقاق الخياطين » ، « زقاق الحبس » ، « زقاق عنقينى » ، « زقاق السمهيدى » ، « زقاق البدور » ، « زقاق الأغوات » و « كوچه بقيع » . در كوچهء بقيع ( حارة البقيع ) كاروانسرايى قرار دارد كه سنگ نوشته‌اى بر ديوار آن قرار گرفته و بر روى آن اين جمله نوشته شده است : « وقف هذا الرباط المبارك لوجه اللّه تعالى العبد الفقير ياقوت المظفّرى المنصورى و الماردانى على الفقراء و المساكين الغرباء الرجال خاصة دون النساء تقبّل اللّه منه و اثابه الجنة برحمته و كرمه بتاريخ ست و سبعمائة » . « 1 » و در سمت جنوب مسجد ، « زقاق باهو » ، « زقاق الكبريت » ، « زقاق القماشين » ، « زقاق حيدر » ، « زقاق الحجامين » و « زقاق مالك بن انس » قرار گرفته است . مدينه داراى دو باروى درونى و بيرونى است و نخستين كسى كه براى مدينه حصار قرار داد ، محمد بن اسحاق جعدى بود كه در سال 236 ه . حصارى بلند به دور آن كشيد تا شهر را از حملهء اعراب صحرانشين و جنگهاى بدويان مصون دارد و براى اين حصار چهار درب ؛ يكى در مشرق كه از آنجا به سوى بقيع الغرقد خارج مىشدند و در غرب كه از آن به طرف وادى عقيق و قبا مىرفتند . از درون ، در نزديكى اين دروازه جايگاهى قرار داشت كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در آنجا نماز عيد مىگزارد و دربى در شمال غربى بوده كه از آن به طرف قبرستان شهدا در احد خارج مىشده‌اند و در سال 372 ه . عضد الدوله فرزند بويه وزير طائع للّه بن مطيع حصار مدينه را تعمير كرد . اين حصار بعدها خراب شد ، به طورى كه جز آثارى از آن باقى نماند . آيا اين حصار در محل حصار ساخته شده به وسيلهء جعدى بوده يا خير ، هيچگونه اطلاعى در دست نيست . تا اين كه به وسيلهء محمد بن منصور معروف به جواد اصفهانى وزير امير موصل ، حصار استوار مستحكمى در اطراف مسجد

--> ( 1 ) - « اين رباط مبارك به خاطر خداى بزرگ از طرف بندهء فقير ، ياقوت مظفّرى منصورى و ماردانى براى فقرا و مساكين و غريبان مرد ، غير از زنان ، وقف شده است . خداوند آن را قبول نمايد و او را در جهت رحمت خود در بهشت قرار دهد ! » .