ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

396

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

زيادى شتر در اختيار ما قرار داده بود كه تا به حال بر آن بارى حمل نكرده و نيز شترها عادت به ديدن لباس‌ها و پوشش‌هاى نظامى ما نكرده بودند . همچنين تعداد بسيارى از شترها پشم پشت آنها نخوابيده و هر لحظه بر اثر لغزش كجاوه بر روى اين پشم‌ها ، بارها از روى آن مىافتاد و شترها هروله‌كنان به هر سو مىدويدند و اضافه بر آن ساربانان جهت تهيه لوازم سفر به خانه‌هاى خود رفته و براى هر پنجاه شتر يك ساربان قرار داده بودند كه روز بسيار پر رنج و زحمتى را گذرانديم ، ليكن اين سختىها در راه خدا رنج به شمار نمىآيد . اين راه دشتى است كه از دو سوى آن به وسيلهء كوهها احاطه گرديده و در آغاز آن ريگزار و سپس تا كنار جبل النور ( حراء ) سنگى و در پايان تا بئر البرود - به جز برخى قطعات سنگلاخى آن - خالى بود . كوهها گاه آنچنان به هم نزديك مىشد كه دشت باريك شده و به عرض 60 متر مىرسيد و گاه از هم دور مىگشت و به عرض 300 تا هزار متر مىرسيد كه در مسير ياد شده اين مقدار كم و زياد مىشد . هنگامى كه به بئر البرود ( چاه برود ) رسيديم ، مشاهده كرديم كه كاروان محمل شامى از ما پيشى گرفته و قبل از ما بدان رسيده است . ازدحام فراوانى در اطراف آن وجود داشت به طورى كه تا پس از ساعت 5 زوالى از شب نتوانستيم از آب چاه استفاده كنيم و اگر از مكه به همراه خود آب كافى به همراه نياورده بوديم ، دچار گرفتارى و ضرر فراوان مىشديم . اين در حالى بود كه به همراه كاروان شامى ، كاروانى از حجاج و اتباع ابن الرشيد بود كه تعداد آنان به دوازده هزار نفر مىرسيد و تعداد هزاران چهار پا را نيز به همراه داشتند . با توجه به تعداد اندك ما و تعداد بىشمار آنان و پيشى گرفتن آنان از ما بر چاههاى اين مسير ، تصميم خود را مبنى بر تأخير يك روزه از آنان با امير و خزانه‌دار در ميان گذاشتيم و آنان نيز با من هم نظر بودند ، بنابراين جهت استفاده از آب چاههاى راه پس از وادى الليمون ، يك روز حركت خود را از آنها عقب انداختيم . بئر البرود ، چاه عظيمى است كه به وسيلهء سنگهاى تراشيده شده سنگ چين گرديده است . قطر آن 6 متر و عمق آن 12 متر است كه آب گوارايى دارد و ارتفاع آب در كف چاه به پنجاه سانتيمتر مىرسيد .