پس از اين منطقه ، يعنى در پايان دشت محسّر مجددا دشت به فاصله 3812 متر وسيع گشته و به تنگه مأذمه مىرسد كه در اين ناحيه دشت ، موسوم به مزدلفه مىباشد كه در فاصله 2548 مترى از ابتداى آن از سوى محسر ، مشعر الحرام يا قزح قرار دارد كه حجاج فرداى روز نحر را در آن ، جهت دعا و راز و نياز وقوف مىنمايند و علامت آن دو ، ديوارى است كه يكى بر سمت راست و ديگرى در چپ قرار گرفته است . در مزدلفه ، حجاج شب عيد قربان را ، پس از بيرون رفتن از عرفات ، در آن گذرانيده و نماز مغرب و عشا را جمع برگزار مىكنند ( به بخش مزدلفه رجوع شود ) در انتهاى مزدلفه ، دشت باريك مىشود و عرض آن به پنجاه متر مىرسد كه پس از طى مسافت 4372 متر به دو ميل حد حرم از سوى عرفه مىرسند . اين دو ستون شبيه به ستونهاى مشعر است ليكن كوچكتر از آن مىباشد و فاصلهء ميان آن دو ، صد متر است . دشت در اين مسير موسوم به مأزمين يا راه مأزمين و يا تنگه بين مزدلفه و عرفات است . و چون دو كوهى كه دشت در ميان آنها قرار گرفته ، معروف به مأزم است ، بدان مأزمين گفته مىشود . لغت‌دانان در اين باره مىگويند : مأزم به راه باريك ميان دو كوه گفته مىشود . در آغاز مأزمين و در سمت راست شخصى كه به سوى عرفات رهسپار است راه كوتاهترى از راه مأزمين وجود دارد كه معروف به راه ضب است . مستحب است اگر شخصى در روز عرفه به عرفات رهسپار است ، از آن راه برود . همچنانكه مستحب است شخصى كه از عرفات خارج مىشود ، از راه مأزمين عبور نمايد . در انتهاى مأزمين ، حرم از سوى شرق به پايان مىرسد و دشت عرفه از آن آغاز مىگردد كه حجاج در روز عرفه از وقوف در آن اجتناب مىكنند . اين مسير در آغاز باريك است و سپس وسيع مىگردد ، به طورى كه طول اين دشت از دو ميل حد حرم تا دو ميل ديگرى كه در حد عرفه از سوى مزدلفه قرار داده شده 1553 متر مىباشد . اين دو ميل به فاصلهء زيادى از هم ساخته شده‌اند كه ارتفاع هر يك از آنها پنج متر و عرض آنها سه متر مىباشد . در فاصلهء يك ربع ساعت از جنوب اين دو ميل ، مسجد نمره قرار دارد كه پيش از