ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

362

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

اين در مورد آن توضيح داديم ، همچنانكه اندازه‌هاى عرفات و آثارى كه در آن وجود دارد را در بخش ويژهء خود شرح داديم كه نيازى به توضيح دوباره ديده نمىشود . بنابراين فاصلهء جايگاههايى كه در اين مسير وجود دارد بدين ترتيب است : 1042 متر از باب بنى شيبه تا دروازهء قبرستان معلاة . 2387 متر از باب معلاة تا سقاخانه ست ؛ به عبارتى ديگر طول محصّب . 3120 متر از سقاخانه ست تا جمرهء عقبه . 3528 متر از جمره عقبه تا وادى محسّر و به عبارتى ديگر طول منا . 3812 متر از انتهاى وادى محسّر تا ابتداى مأزمين ؛ به عبارتى طول مزدلفه . 4372 متر از ابتداى مأزمين تا دو ميل حد حرم ؛ يعنى طول مأزمين . 1553 متر ابتداى دو ميل حد حرم تا دو ميل حد اول ، عرفات از سوى مكه ؛ يعنى طول وادى عرفه . 1553 متر از آغاز دو ميل عرفات تا كنار جبل الرحمه كه اين اندازه بر خلاف اندازه‌هاى قبلى ، به صورت تقريبى تعيين شده است . 21367 متر طول راه بين باب بنى شيبه در شرق مسجد الحرام تا جبل الرحمه در عرفات . « 1 » اين مسافت را در پنج ساعت و سى و پنج دقيقه طى كرديم و در هر ساعت حدود چهار كيلومتر راه پيموديم . براى آشنايى با مشاعر ، نقشهء صفحهء 363 را ببينيد .

--> ( 1 ) - طول راهها بر طبق گفته تقى فاسى در كتاب خود « شفاء الغرام » و ازرقى كه در كتاب « تاريخ مكه » آورده اندازهء اين مسيرها بر اساس ذرع دستى و گاه ذرع آهنى كه جهت اندازه‌گيرى پارچه در مصر در دوران فاسى در قرن هشتم استفاده مىشده ، تعيين گرديده است و اندازه‌گيرى فاسى از ديوارهاى كعبه كه با ذراع آهنى بوده با اندازه‌گيرى ما از ديوارها ، تفاوتى ندارد ؛ زيرا كه ذراع آهنى 7 / 1 56 سانتيمتر بوده است . همچنين ملاحظه كرديم كه فاسى برخى از اندازه‌گيرىهاى خود از اماكن را با ذراع آهنى و دستى انجام داده است كه پس از محاسبه ، اندازهء ذراع دستى را طولى نزديك به 49 سانتيمتر يافتيم و مخفى نماند كه اندازه طول راههاى ذكر شده ، به علت پستى و بلندى زمين در اين قسمتها ممكن است با آنچه كه شما به دست آوريد ، مقدارى تفاوت داشته باشد .