ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
275
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
است . مسافت ميان مطاف و ديوارهاى كعبه را بر اساس اندازهگيرى كه انجام دادم چنين بود : سمت شرقى 25 / 13 متر و سمت شمالى 44 / 20 متر و سمت غربى 15 / 16 و سمت جنوبى 75 / 14 متر است . بناى كعبه و ساختمانهاى پى در پى آن خداوند فرموده است : إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ . « 1 » ابن جرير طبرى در تفسير آيه إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ آورده است كه مفسران در تفسير اين آيه اختلاف نظر دارند ؛ بعضى از آنان در اين باره مىگويند : منظور از اين آيه اين نبوده است كه كعبه اولين خانه و بيت اللّه بر روى زمين بوده ؛ زيرا قبل از آنها خانههاى زيادى بر روى زمين ساخته شده بوده است . بعضى ديگر گفتهاند : مراد از اين آيه اين است كه كعبه اولين خانه بر روى زمين است . سپس طبرى مىگويد : بهترين گفته و تفسير اين است كه كعبه اولين خانهاى است كه براى عبادت خداوند در اين نقطه به وجود آمده تا مردم به سوى آن رفته و به دورش طواف كنند و عبادت و بندگى خدا را در آن انجام دهند ؛ زيرا در اين باره روايت صحيحى از پيامبر نقل شده است : محمد بن مثنّى از ابن ابى عدى ، از شعبه از سليمان از ابراهيم تيمى از پدرش از ابوذر روايت كردهاند كه گفت : گفتم : اى رسول خدا ، اوّلين مسجد كدام است ؟ فرمود : مسجد الحرام . گفت بعد از آن كدام ؟ فرمود : مسجد الأقصى ، گفت فاصلهء زمانى آنها چقدر بوده است ؟ فرمود : چهل سال . بنابر فرمودهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله اولين مسجد ساخته شده بر روى زمين ، مسجد الحرام است .
--> ( 1 ) - آل عمران : 97