ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
276
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
تقى فاسى در كتاب « شفاء الغرام » در اين باره سخن گفته كه خلاصهء آن اين است : ترديدى نيست كه كعبهء معظمه چندين بار ساخته شده كه البته در تعداد آن ، ميان صاحب نظران اختلاف است . از مجموع گفتهها اين چنين برمىآيد كه كعبه ده بار تجديد بنا شده ، ساختمان فرشتگان ، ساختمان آدم عليه السّلام ، ساختمان فرزندان آدم ، ساختمان ابراهيم خليل عليه السّلام ، ساختمان عمالقه ، ساختمان جرهم ، ساختمان قصّى بن كلاب ، ساختمان قريش ، ساختمان عبد اللّه بن زبير و ساختمان حجّاج بن يوسف ثقفى . در اينجا اگر كلمهء « ساختمان » به كار مىرود ، به اين دليل است كه نامبردگان هر كدام جزئى از كعبه را ساختهاند كه به طور مشروح ذكر آن به ميان خواهد آمد . لازم به تذكر است كه از ساختمانهاى فرشتگان و آدم و فرزندان او خبر دقيقى در دست نيست ليكن از ساختمان ابراهيم خليل عليه السّلام در قرآن و سنت ، آيات و رواياتى در دست داريم ؛ از آن جمله خداوند مىفرمايد : وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ « 1 » و فاكهى از حضرت على عليه السّلام روايت كرده است : ابراهيم اولين شخصى است كه كعبه را ساخت و شيخ عماد الدين ابن كثير نيز آن را تأييد نموده و گفته است : از هيچ معصومى در مورد ساخته شدن كعبه پيش از ابراهيم خليل عليه السّلام خبرى بدست ما نرسيده است . ازرقى از ابن اسحاق اندازههاى ساختمان ابراهيم را نقل كرده است : ارتفاع بيت 9 ذراع ، طول ديوار شرقى آن 32 ذراع ، ديوار شمالى 22 ذراع ، ديوار غربى 31 ذراع و ديوار جنوبى 20 ذراع بوده و درب خانه بر روى زمين قرار داشته است ، هنگام ساختمان ، ابراهيم بنا مىكرد و اسماعيل بر شانهء خود به دو سنگ مىرساند . اما ساختمان عمالقه و جرهم را ازرقى از حضرت على بن ابيطالب عليه السّلام نقل مىنمايد . مسعودى نقل كرده است : شخصى از جرهم بنام حارث بن مضاض الاصفر خانه را بنا كرده است كه پس از عمالقه ، قصى بن كلاب آن را ساخته و سقف خانه را از چوب دوم « 2 » اعلا و ساقههاى درخت خرما بنا نمود . حلبى گفته است : كعبه در واقع سه بار در طول تاريخ ساخته شده است :
--> ( 1 ) - بقره : 127 ( 2 ) - درختى همانند درخت خرما است « مترجم » .