فاصلهء ميان حجر الأسود و درب كعبه را « ملتزم » نامند . زيرا حجاج بدان مكان پناه برده و در آن به دعا و راز و نياز مىپردازند . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله نيز در اين مكان دعا كرده‌اند . در نزديكى شاذروان و ميان درب كعبه و ركن عراقى حفره‌اى قرار دارد كه بدان « المعجنه » گفته مىشود . گويند كه حضرت ابراهيم عليه السّلام در اين نقطه ملاط بنّايى خود را مخلوط مىكرده است . عمق اين گودال 30 سانتيمتر و عرض تقريبى آن يك متر و نيم و طولش دو متر مىباشد . گفته مىشود : جبرئيل عليه السّلام نمازهاى پنجگانه را هنگامى كه خداوند بر امت خود واجب نمود ، در اين جايگاه براى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بجاى آورد . در اين جايگاه لوحى قرار گرفته كه بر آن اين نوشته ديده مىشود : « لأبى جعفر المنصور المستنصر باللّه أمير المؤمنين بلغه اللّه تعالى آماله و زين بالصالحات اعماله و ذلك فى شهور اثنين و ثلاثين و ستمائة 632 ه . و صلى اللّه على سيدنا محمد . در معجنه دو ركعت نماز بجاى آوردم و پس از آن ، در حالى كه مقابل معجنه بر روى شاذروان نشسته بودم لوحى از مرمر را ديدم كه اين نوشته‌ها بر آن قرار داشت : « بسم اللّه الرحمن الرحيم إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّكاةَ وَ لَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ فَعَسى أُولئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ « 1 » أمر بعمارة سقف البيت الشريف و تجديد ميزاب الرحمة و تقوية جدار بيت اللّه الحرام و تجديدا بحرمه و طرقه من ذهب و فضّة و جلبار بخبر القرآن العظيم أسس بنيانه على تقوى من اللّه العبد المفتقر الى رحمة ربّه ملك البرين و البحرين سلطان الروم و العراق خادم الحرمين الشريفين السلطان أحمد خان خلد اللّه ملكه الى آخر الزمان رسم فى محرم سنة 1031 ه . » در برابر ديوار شرقى كعبه ، مقام ابراهيم عليه السّلام و كمى نزديك به شمال مقام منبر مرمرين و كمى به سوى جنوب مقام ، چاه زمزم و در شرق مقام ، مصلاى شافعيان قرار گرفته است . اما مطاف ، همچنانكه قبل از اين تذكر داديم ، در اطراف كعبه قرار گرفته

--> ( 1 ) - توبه : 18