موقوفه‌هاى كلانى بود كه با گذشت زمان اين موقوفه‌ها تغيير كرد و گاه دست به دست گشته و از دست شخص موقوف عليهم بيرون آمده و به دستان ديگر قدرتمندان مىرسيد ؛ به عنوان مثال مىتوان از مدرسهء قايتباى كه هم‌اكنون در باب السلام در سمت چپ شخصى كه به داخل مىرود قرار دارد . اين مدرسه جايگاه تدريس علوم دينى بوده و موقوفه‌هايى در مصر داشته كه به تدريج بر اثر تصرف‌هايى كه در موقوفه‌هاى آن گرديد ، رو به نابودى رفت و مدرسهء علوم دينى به مركز پذيرايى از اميران كاروان حج مصرى تغيير يافت و در پايان بعضى از اشراف بنى غالب در آن سكونت مىگزيدند . مقام ابراهيم عليه السّلام 1 - مقام چيست و كجاست ؟ خداوند مىفرمايد : إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ « 1 » و نيز مىفرمايد : وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى « 2 » شيخ المفسرين ابن جرير طبرى در تفسير خود در اين باره چنين مىگويد : مفسران در تفسير مقام ابراهيم اختلاف نظر دارند ، عده‌اى از آنان ؛ مانند ابن عباس ، مجاهد و عطاء گفته‌اند : مقام يعنى تمامى مناسك حج و مشاعر آن . گروهى ديگر گفته‌اند : مقام ابراهيم شامل عرفات ، مزدلفه و جمرات است كه اين مطلب مورد تأييد ابن عباس ، مجاهد و عطاء نيز مىباشد . ابن عباس مىگويد : مقام ابراهيم همان سنگى است كه وقتى ساختمان كعبه بالا مىرفت ، حضرت براى بالا بردن سنگ بر روى ديوارهاى بيت ، مجبور به ايستادن بر روى آن گرديد . گروه چهارمى در اين باره مىگويند : مقام ابراهيم همان مقام معروف در مسجد الحرام است . گويندهء اين مطلب قتاده و عمار و سدى مىباشند . سپس ابن جرير مىگويد : بهترين تفسير نزد ما اين است كه منظور از مقام ابراهيم ، همان مقام مشهورى است بدين نام كه در مسجد الحرام قرار دارد ؛ زيرا از عمر بن خطاب

--> ( 1 ) - آل عمران : 96 ( 2 ) - بقره : 125