ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
17
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
نمىتوانستم توصيف حقيقى آنچه را كه ديده بودم و آن لذّتها را كه بر قلبم مىنشست به شما بازگو نمايم . در آن هنگام بود كه آرزو مىكردم كاش عكاس ماهرى بودم و مىتوانستم تمام آن مناظر و لحظات را به تصوير بكشم و همراه با توصيف خود ، صورتى از آن ديدنيها را به شما بنمايانم . آنگاه كه از سفر حجّ اول مراجعت كردم . از ساعات فراغت خود استفاده برده ، كوشيدم تا سرانجام به آرزوى خود برسم و توانستم هنر عكاسى را ياد گرفته و خود را براى سفر حج بعدى آماده كنم و بتوانم به همراه يادداشتهايم ، عكسهايى برداشته و به نظر شما خوانندگان كتاب خاطرات سفر خود برسانم . تا آن كه خداوند بر من منّت نهاد و بار ديگر در سال 1320 ه . ( 1903 م . ) به عنوان « امير الحاج » تعيين گرديدم و با خود عهد نمودم كه در اين راه ، آنچه را كه ديده و يا شنيدهام به قلم آورم و از مناظرى كه مىتوان عكس گرفت ، عكس بيادگار بگيرم و بدين گونه آگاهيها و راهنماييهاى بيشترى را به خوانندگان ارائه دهم . آنچنان كه خود را در آن مكانهاى مقدس فرض نماييد . همچنين خداوند براى سوّمين بار بر من منت نهاد و در سال 1321 ه . ( 1904 م . ) نيز به عنوان امير الحاج مشرّف شدم و باز پس از آن ، براى چهارمين بار ، حج خود را با منصب امير الحاج در سال 1325 ه . ( 1908 م . ) به جاى آوردم . اين چهار سفر حج ، توفيق و موهبتى بود كه به اينجانب شد كه لازمهء آن شكر و سپاس فراوان از درگاه خداوند مىباشد . اين نوشتهها ، تمامى ديدهها و شنيدههاى من است كه آراسته و بىپيرايه براى شما مسلمانان به ارمغان آوردهام . اين سفرهاى مصوّر ، خود آنچنان بود كه هر كدام را از ديگرى متمايز مىساخت . همچنين از خوششانسىام در سفرها اين بود كه وقتى از مكه به مدينه حركت مىكردم ، همواره راهى را انتخاب مىكردم كه از راه قبلى متفاوت بود و بدينگونه در اين سفرها به اطلاعات و آگاهيهاى گرانسنگى ، دربارهء سرزمين حجاز دست يافتم كه تصور نمىكنم بتوان نمونه اين اطلاعات كامل و جامع را در ديگر نوشتهها يافت . تلاشى زياد و هزينهاى فراوان صرف كردم تا بتوانم شرح كامل و وافى از مهد نبوّت و منزلگاه وحى و قرآن و سيرهء پيامبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و إله و اماكن متبركهاى كه بدان