ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
168
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
جعفر محمد بن علي ابن أبي منصور الإصفهاني وزير الشام و الموصل الطالب الوصول إلى اللّه تعالى ، الراجي لرحمته ، أطال اللّه في الطاعة بقاه ، و أنا له في الدارين مناه في سنة خمس و خمسين و خمسمائة » . « 1 » در « شفاء الغرام » فاسى آمده است : طول مسجد ( حجرهاى كه در سمت راست قرار دارد ) كه در اين خانه واقع است . هشت ذراع دو قيراط كم و عرض آن هفت و يك سوم ذراع كه در آن نوشتهاى بيادگار نقش بسته است : فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ هذا مختبأ رسول اللّه صلى اللّه عليه و سلم دار الخيزران ، و فيه مبتدأ الإسلام ، أمر بتجديده الفقيرة إلى اللّه مولاة أمير الملك مفلح ، سنة ست . . . كه بقيهء تاريخ آن پاك شده است . » . در اينجا اختلافى ميان اين نوشته و نوشتهء پيشين به چشم مىخورد . فاسى پس از آن مىنويسد : همچنين وزير الجواد آن را تعمير نموده و نيز زنى از مجاوران در مكه به نام « مرة العصمة » نيز اقدام به مرمت و تعمير آن كرده است ، در سال 821 هجرى مجدّدا تعميراتى در آن صورت گرفته است و كسى كه به دستور او اين تعمير صورت گرفته است نشناختم ، لكن ناظر بر آن شخصى به نام علاء الدين على بن ناصر محمد بن الصارم معروف به « قائد » بوده است . خانه ارقم بن ابى ارقم مخزومى ، محل تجمع محرمانهء نخستين مسلمانان براى آموختن احكام اسلام و اقامه شعائر دينى در صدر اسلام به شمار مىآمده است . در اين خانه مسلمانان به انجام مراسم مذهبى خود ؛ از قبيل نماز و ياد گرفتن دستورات دين اسلام مىپرداختند تا آن كه به دستور خداوند تبليغ اسلام علنى و آشكار گرديد و بنا به روايت ابن هشام ، عمر بن خطاب در همين خانه پس از رخدادهايى اسلام آورد .
--> ( 1 ) - سفرنامه بتانونى : ص 55