ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

129

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

با بررسى اين نمودار ، مشخص مىشود كه از سال 1315 و 1316 ، كه نيروى نظامى به همراه محمل نبوده است ، قيمت‌ها رو به افزايش گذاشته و اين بدين سبب است كه از سال 1337 ه . به بعد ، همراه كاروان محمل ، نيروى نظامى سلطنتى ، از سوى ستاد ارتش مصر تعيين گرديده و به همراه آن گسيل مىگشت ، از اين رو دولت ما خرج نيروى نظامى را به شريف مكّه پرداخت نمىكرد . بنابراين مبلغ دستمزدها را افزايش دادند تا بتوانند ، هزينهء داده نشده از سوى ارتش مصر را جبران نمايند و يكى ديگر از علل افزايش آن ، عدم مذاكره نمودن دولت مصر با شريف مكّه دربارهء افزايش قيمت‌ها در سال‌هاى گذشته است كه موجب گرديد آنان به افزايش دستمزدها عادت نموده و آنچه را كه بخواهند ، تعيين نمايند ، به گونه‌اى كه باعث فزون‌طلبى از حاجيان گرديده است و من به شريف عرض كردم : اين افزايش بىحد و حصر همه ساله ، بالأخره مورد توجه دولت مصر گرديده و براى هزينهء آن حدى را تعيين خواهد كرد و نيز ممكن است در آينده تغييرى در نظام مالى محمل داده شود . شتربانان به مناسبت صحبتى كه در مورد كرايهء شتران و ماليات به ميان آمد ، مناسب است كمى هم درباره اين دو موضوع ، نخست در مورد رفتار عرب‌هاى شتربان با مسافران قافله و سپس در مورد تاريخ ماليات ، مطالبى را عنوان نموده تا بتوانيد حال را با گذشته ارتباط دهيد و براى آينده چاره‌انديشى كنيد . اين عربها ، تا زمانى كه در راه از آنان به وسيلهء خوراكىها و گوشت و چاى پذيرايى شود ، از حجاج خود و اثاثيهء آنان كمال مواظبت و توجه را به عمل مىآورند و در صورتى كه از آغاز به آنان وعدهء پاداشى در پايان راه همچون لباس هم داده شود ، توجه و رسيدگى آنان به حاجى افزون مىگردد . تهيه لباس براى اين افراد از هزينهء اندكى برخوردار است ؛ زيرا شامل پيراهن بلند پنبه‌اى است به رنگ قهوه‌اى و عقال ( سربند ) و پارچه‌اى كه بر سر انداخته ( كوفيّه ) مىشود كه جمع هزينهء آن ، از ده قروش مصرى تجاوز نمىكند . اما اگر كسى نسبت به بخشش قدرى از مال خود به آنان بخل ورزد و از آنها دريغ كند ، عذابى