ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
107
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
آذينبندى در منا در شب يازدهم ذى الحجه ، در كنار چادرهاى شريف و والى و دو امير محمل مصرى و شامى ، مراسم باشكوهى برگزار گرديد . پس از نماز عشا ، گلولههاى نورانى به هوا شليك شد . مردم شتابان به سوى كاروان مصرى آمده و از برنامهها و شكوه آذينبندى و همچنين از آهنگها و اجراى موزيكهاى محلى ، كه با نى انجام مىشد ، استقبال فراوانى كردند ، شدّت جمعيت به ويژه در چادر من فوق العاده بود زيرا آغوشهاى باز و صورتهاى شكفته و قلبهاى مملوّ از هيجان ما را نظاره مىكردند . قربانىهاى منا و بازار آن تعداد حجاج در اين سال حدود يكصد و پنجاه هزار نفر است كه بيشتر آنان ، قربانىهاى خود را در منا همزمان و در ساعتى معين در روز نحر سر بريدند . در سالهاى گذشته مردم قربانىهاى خود را در كنار چادرهاى حجاج سر مىبريدند كه اين موجب آلودگى هوا و محيط به خون و بوهاى چندشآورى گرديده و باعث فاسد شدن هوا و بيمار گشتن جسم و جان بود . ليكن امسال گودالهاى زيادى در فاصلهء هزار مترى از چادر حجاج به وجود آوردهاند و حجاج قربانىهاى خود را در آن نقاط ، ذبح مىكردند . اين اقدام ، سبب جلوگيرى از آلودگى هوا و پراكندگى بوهاى نامطبوع از لاشهء حيوانات ، در فضا گرديد . هوا معتدل بود - البته شبها سرد بود - به همين علت بيشتر حجاج از سلامتى كامل برخوردار بودند و كسى از گروه ما بيمار نگرديد . قيمت هر گوسفند ، از دو ريال و نيم تا سه ريال و نيم بود كه به هنگام فروش ، از هر رأس گوسفند ، مبلغ پنج قروش ماليات براى شريف از فروشنده دريافت مىگرديد . در منا بازارى وجود دارد كه تمامى نيازها ؛ از سلاح ، پوشاك ، قاليچههاى نماز ، فرش ، مرجان و سنگهاى زينتى را مىتوان در آن يافت . اين كالاها نوعا در كنار خيابان و معابر ، عرضه شده و كمتر در داخل فروشگاهها قرار دارد و هر عرب ، معمولا نياز سالانهء خود را از اين بازار تهيه مىكند .