بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

843

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

و دستورى داد در تنطق باخبار خلايق بايجاد تكلم در آن چنانچه در شجرهء طور احداث نطق كرد على بن ابراهيم روايت كرده كه مراد از انسان درين آيت امير المؤمنين عليه السّلام است در كتاب علل الشرائع از حضرت سيدة نساء العالمين صلوات اللَّه عليها روايت كرده كه در عهد خلافت ابو بكر در مدينه زلزلهء عظيمه ظاهر گرديد و مردم از غايت خوف رو بخانهء ابو بكر و عمر گذاشتند و حال آنكه ايشان از روى خوف از خانه‌هاى خود بيرون آمده به خدمت حضرت امير المؤمنين عليه السّلام ميرفتند پس همگى رو بدر خانهء امير المؤمنين نهادند و چون بدر دولت خانهء باب علم صلوات اللَّه عليه و آله رسيدند آن حضرت بلا توقف برآمده از خانه بيرون رفتند و جميع مردم در عقب آن حضرت بودند تا آنكه بر بالاى پشته برآمد و در آنجا نشست و مردم در اطراف او نشستند و نظر بديوارهاى شهر مدينه ميكردند كه چه نوع در جنبش و حركت‌اند پس حضرت امير رو به آن كرده فرمود چنين ظاهر مىشود كه شما ازين زلزله ترسيده‌ايد ؟ اين جماعت ازين سؤال تعجب كرده گفتند آرى پس حضرت لبهاى مبارك خود را جنبانيده دست مبارك خود را بر زمين زدند و گفتند چيست ترا اى زمين ساكن شو پس بفرمان الهى زمين از آن حركت ساكن گرديد و تعجب مردم از آن تعجب سابق افزود حضرت فرمود كه شما ازين كار من تعجب كرديد ؟ گفتند چون تعجب نكنيم كه زمين را در حكم تو مىبينيم پس حضرت فرمود من آن شخصم كه حق تعالى فرموده إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها وَ قالَ الْإِنْسانُ ما لَها منم آن انسانى كه به زمين گويد كه چيست تو را . در خرايج و جرايح ابو حمزهء ثمالى از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام روايت كرده كه نزد حضرت امير المؤمنين عليه السّلام سورهء اذا زلزلت را تلاوت ميكردند چون به اين آيت رسيد كه وَ قالَ الْإِنْسانُ ما لَها حضرت فرمود منم مراد از انسان در اين آيه و براى من زمين سخن گويد و خبرهاى خود را به من رساند يَوْمَئِذٍ در آن روز يَصْدُرُ النَّاسُ باز گردند مردمان از قبور بموقف حساب أَشْتاتاً