بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
724
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
على بن ابراهيم بمعنى اول تفسير كرده و گفته « اذا عسعس اى اذا اظلم » و شيخ امين الدين طبرسى بمعنى ثانى تفسير كرده است و آن را به حضرت امير المؤمنين نسبت داده زيرا كه گفته « وَ اللَّيْلِ إِذا عَسْعَسَ اذا ادبر بظلامه عن على عليه السّلام » وَ الصُّبْحِ إِذا تَنَفَّسَ و سوگند بصبح آن گاه كه طلوع كند و روشنى آن ظاهر شود جواب قسمها اينكه إِنَّهُ بدرستى كه قران لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ هر آينه قول رسول كريمست يعنى بلسان جبرئيل كه بزرگوار است نزد خداى تعالى بر پيغمبر صلوات اللَّه عليه و آله نازل شده ذِي قُوَّةٍ و آن رسول خداوند تواناييست چنانچه چهار مدينهء قوم لوط را كه در هر كدام چهار صد هزار مرد مقاتل جنگى بودند غير از ذرارى و نسوان آن مدائن را با آن جماعت و لو احق برداشته بلند گردانيد تا آنكه اهل سماوات اصوات خروس و فرياد سگان آن شهرها را شنيدند و بعد از آن آنها را سرنگون كرده همه را زير و زبر گردانيد و جبرئيل اين كلام را در جواب حضرت رسالت پناه صلى اللَّه عليه و إله گفتند وقتى كه آن حضرت ازو سؤال از كميت قوت او نمود و شيخ امين الدين طبرسى رحمه اللَّه تعالى ذكر اين در مجمع البيان كرده عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ نزد خداوند عرش و موجد آن بامكانت و منزلتست مُطاعٍ ثَمَّ فرمان برده شده است در آسمان يعنى ملائكهء آسمان در آسمان اطاعت او كنند أَمِينٍ با امانتست در رسانيدن وحى بر انبيا و آنچه بدان مأمور ميشده همان را به عمل مىآورده نه غير آن را چنانچه جبرئيل وقتى كه حضرت رسالت پناه صلى اللَّه عليه و إله ازو از كيفيت امانتش پرسيد گفت « و اما امانتى فانى لم اومر بشىء فعدوته الى غيره » يعنى اما امانت من به اين درجه است كه بدرستى كه من مأمور نشدم از جانب اللَّه به چيزى پس من تجاوز كرده باشم از آن بسوى غير آن بنا بر اين ترجمه ثم متعلق بما قبل خود است كه مطاع باشد و ميتواند كه متعلق بما بعد خود باشد كه آن امين است و از كلام على بن ابراهيم معلوم مىشود كه مراد از رسول درين آيه حضرت رسالت پناهست صلى اللَّه عليه و إله زيرا كه بعد از ذكر اين آيات گفته « هذا ما فضل اللَّه به نبيه