بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
719
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
از باران و از آنها باران به زمين نيايد وَ إِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ و آن گاه كه همه جانوران را حشر كنند و زنده كنند براى قصاص كه بعضى از بعضى ديگر قصاص جنايت خود طلبند . از ابو ذر غفارى رضى اللَّه عنه منقولست كه روزى من در خدمت حضرت رسالت پناه صلى اللَّه عليه و إله بودم درين اثنا دو بز در جنگ ايستاده يكديگر را شاخ زدند حضرت فرمود آيا ميدانيد كه چرا اين دو بز بر يكديگر شاخ زدند ؟ اصحاب گفتند كه نميدانيم حضرت فرمود كه اگر شما نميدانيد ليكن خداى تعالى ميداند و در آخرت حكم ميان اينها خواهد كرد وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ و آن هنگام كه همهء درياها افروخته شوند يعنى همه آتش گردند چنانچه على بن ابراهيم روايت كرده كه قوله « وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ قال يتحول البحار التي حول الدنيا نيرانا » يا آنكه همه درياها را بر يكديگر آميخته سازند تا همه يك دريا گردند وَ إِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ و آن گاه كه نفوس قرين اجساد كرده شوند و يا آن گاه كه ضم كرده شود هر صنف از نفوس بصنف خود صالح با صالح و طالح با طالح « قال على بن ابراهيم و فى رواية ابى الجارود عن ابى جعفر عليه السّلام فى قوله وَ إِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ قال اهل الجنة فزوجو الخيرات الحسان و اما اهل النار فمع كل انسان منهم شيطان يعنى قربت نفوس الكافرين و المنافقين بالشياطين فهم قرناؤهم » و حاصل كلام اينست كه تزويج در اهل جنت بمعنى حقيقى خود است و مراد اينست كه آن گاه كه تزويج كرده شوند نفوس بهشتى با زنان نيكوكار خوب صورت و اما در اهل نار بمعنى حقيقى خود نيست بلكه معنى قرين گردانيدنست زيرا كه هر دوزخى را قرينى و هم سرى از شيطان هست و در باب ايشان معنى چنين است كه آن گاه كه نزديك گردانيده شوند نفوس كافران و منافقان با شياطين كه در دنيا قرين يكديگر بودند پس در دنيا و در آخرت با هم خواهند بود وَ إِذَا الْمَوْؤُدَةُ سُئِلَتْ و آن گاه كه دختر زنده در گور كرده شده پرسيده شود يعنى از وى به پرسند كه بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ بكدام گناه كشته شده است و غرض از سؤال خود تهديد و تخويف پدرانست كه چرا