بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
720
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
دختران خود را زنده در گور كردهاند چنانچه رسوم جاهليت چنين بود كه دختران خود را بواسطهء حميت و غيرت زنده بگور ميگردند كه مبادا از جهت ايشان عارى بما رسد و همچنين از خوف املاق نيز اقدام به اين عمل شنيع مينمودند چنانچه حق تعالى فرموده « وَ لا تَقْتُلُوا أَوْلادَكُمْ مِنْ إِمْلاقٍ » « 1 » و در مجمع البيان گفته كه مروى از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام « سئلت » بفتح سين بصيغهء معلوم است يعنى آن گاه كه موءوده سؤال كند كه بچه گناه كشته شده و مسئول بودن وسائل بودن موءوده بعدى ندارد چه ممكن است كه خداى تعالى او را كامل العقل گرداند و قادر بر نطق سازد كه تا ازو سؤال و جواب آيد در صراح گفته كه وأد زنده بگور كردنست « يقال وأد ابنته فهى موءودة و كانت كندة تئد البنات » يعنى بنى كنده كه قبيلهاى از قبايل عربند دختران خود را زنده بگور ميكردند و اگر وأد بمعنى ثقل گيرند به اين اعتبار كه آن دختران را گران بار كردهاند از خاكى كه بر بالاى آنها ميريزند بايد كه وأد مقلوب « آد يؤد اودا » باشد زيرا كه اود بمعنى ثقل آمده نه وأد چنانچه عربان گويند « آد الشيء يؤد اودا اذا اثقلنى » شيخ امين الدين طبرسى در مجمع البيان و در جوامع گفته كه از حضرت صادقين عليهما السلام مرويست كه « و اذا المودّة » بفتح ميم و واو و تشديد دال مفتوحه است و اين قراءت از ابن عباس نيز منقولست و مراد از مودت قرابت است « و عن ابى جعفر عليه السّلام يعنى قرابة رسول اللَّه و فى رواية اخرى قال هو من قتل فى مودتنا و ولايتنا » و تقدير كلام چنين است كه « و اذا من قتل اهل مودتنا و قرابتنا سئلت » يعنى آن گاه كه از قتل صاحبان دوستى و قرابت ما سؤال كرده شوند كه بكدام گناه كشته شدهاند و و در اصول كافى از عبد الحميد بن ابى الديلم از حضرت صادق عليه السّلام حديث طولانى روايت كرده كه بعضى از آن اينست كه « ثم قال وَ إِذَا الْمَوْؤُدَةُ سُئِلَتْ بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ يقول اسئلكم عن المودة التي انزلت عليكم فضلها مودة القربى باى ذنب قتلتموهم » حضرت فرموده كه تفسير آيه چنين است كه ميپرسم شما را از مودتى كه نازل
--> ( 1 ) - س 6 : انعام ، ى 151