بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

603

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

در مجمع البيان از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه مراد از « ماء غدقا » علم بسيار است يعنى هر آينه افاده كنيم ايشان را علمى بسيار كه از ائمه آن علم را فراگيرند و عبارت حديث اينست كه « لافدناهم علما كثيرا يتعلمونه من الأئمة » وَ مَنْ يُعْرِضْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِ و هر كه اعراض كند يعنى اگر كسى روى بگرداند از ذكر پروردگار خود و از عبادت او يَسْلُكْهُ عَذاباً صَعَداً در آورد خداى تعالى او را در عذاب سخت كه غالب باشد آن عذاب برو بنا برين تقدير آيه چنين است كه « يسلكه فى العذاب الصعد » و يسلكه جواب شرط مجزومست و چون عذاب نسبت به معذب علو و غلبگى دارد بنا برين عذاب موصوف شده بصعد مشتق از صعود و عكرمه از ابن عباس نقل كرده كه صعد كوهيست در جهنم كه كافران را بسلاسل و اغلال در بالاى آن كوه برند و باز پائين آورند تأويل اين آيه چنانچه جابر جعفى از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت كرده اين است كه هر كه اعراض كند از قبول ولايت على عليه السّلام در آرد او را خداى تعالى در عذاب شديد بنا برين مراد از ذكر على عليه السّلام است وَ أَنَّ الْمَساجِدَ لِلَّهِ و ديگر وحى كرده شده است به من اينكه مساجد همه مر خدايراست و مخلوق اوست فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَداً پس مخوانيد در آن مساجد با خداى تعالى هيچكس را يعنى حق تعالى را در عبادت خداى تعالى شريك مسازيد مخفى نماند كه مفسرين در مساجد اختلاف كرده‌اند بعضى گفته‌اند كه مراد از مساجد اعضاى سبعه است پيشانى و دو كف دست و دو زانو و دو انگشت ابهام پايها و بنا برين مساجد جمع مسجد بفتح ميم و جيم است كه مصدر ميمى باشد يعنى آلت سجود كه آن اعضاى سبعه است و بعضى گفته‌اند كه مراد از مساجد خانه‌هاى مبنى براى عبادت است و بنا برين مساجد جمع مسجد بفتح ميم و كسر جيم است بمعنى اسم مكان و بعضى حمل مساجد بمطلق روى زمين كرده‌اند بنا بر حديث مشهور « جعلت لى الارض مسجدا » يعنى گردانيده شده است از براى من همهء زمين محل سجود و عبادت و آنچه در احاديث اهل بيت عليهم السلام وارد