بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
543
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
اين آيه در بارهء بنى تيم و بنى عدى نازل گرديده آيا ميخواهى كه آنچه در شأن بنى اميه نازل شده تو را به آن مخبر گردانم ؟ پس آيهء « فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ » « 1 » را تلاوت كردند عمر گفت دروغ گفتى زيرا كه بنى اميه از تو بيشتر مراعات صلهء رحم ميكنند و ليكن تو با اين تعريض عداوتى ميان خود و ميان بنى اميه و بنى عدى و بنى تيم ثابت كردى . بر منصف پوشيده نماند كه بنى اميه خويشان خود را مسلط بر مسلمانان و بر مال ايشان ميكردند و ايشان تمام بيت المال را صرف شرب خمر و زنا و سائر محرمات مينمودند چنانچه عثمان از اينجهت باتفاق مهاجر و انصار كشته شد . صلهء رحم مراعات اقرباست به مال خود آنچه بنى اميه ميكردند آتش جهنم را براى اقرباء خود ميافروختند نه آنكه صلهء رحم بجا ميآوردند و از حديث روضهء كافى معلوم مىشود كه مراد از قريش در قول ضحاك بن مزاحم بنى تيم و بى عدى خواهند بود فَلا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ پس اطاعت مكن اى محمد و مشنو سخن تكذيب كنندگان را يعنى مشركان و منافقانى را كه تكذيب توحيد مىكنند و منكر نبوت و امامتاند و به مرتضى على عليه السّلام ميگويند كه « كذبت بنو امية او صل للرحم منك » چنانچه در ترجمهء آن گذشت « فى تفسير على بن ابراهيم فى قوله فَلا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ قال فى على عليه السّلام » وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ كلمهء « لو » مصدريست و مدخول خود را به مصدريت فروز ميآرد « اى : ودوا ادهانك » يعنى دوست دارند و ميخواهند اين كافران مداهنه و نرمى تو را در حق ايشان فَيُدْهِنُونَ اى : فهم يدهنون پس ايشان نيز مداهنه كنند با تو و بر تو و بر دين تو طعن ننمايند بنا برين « فيدهنون » بحذف مبتدا جواب تمنى مفهوم از « ودوا » است و از تفسير على بن ابراهيم مستفاد مىشود كه معنى آيه اينست كه منافقين دوست ميدارند كه تو بپوشانى فضائل و مناقب امير المؤمنين را تا ايشان نيز بپوشانند با تو آن
--> ( 1 ) - س 47 قتال ، ى 22