ذلكم ظن سابق نباشد بلكه اشارت باشد بر مطلق ظن قبيح كه خبر تخصيص آن دهد و فايده بخشد فَأَصْبَحْتُمْ مِنَ الْخاسِرِينَ اى فصرتم من الخاسرين چه افعال ناقصه بعضى بمعنى بعضى ديگر ميآيند يعنى پس گشتيد شما از جمله زيان كاران فَإِنْ يَصْبِرُوا فَالنَّارُ مَثْوىً لَهُمْ پس اگر ايشان صبر كنند بر آلام عقوبات پس آتش دوزخ قرار گاه است مر ايشان را و خلاصى از آن ندارند و صبر باعث خلاصى ايشان نميشود و نفعى نمىبخشد وَ إِنْ يَسْتَعْتِبُوا اى و ان : يطلبوا العتبى و العتبى الرضى يعنى و اگر ايشان طلب رضا و خوشنودى كنند فَما هُمْ مِنَ الْمُعْتَبِينَ پس نباشند ايشان از جمله كسانى كه خداى تعالى از آنها راضى و خشنود باشد . وَ قَيَّضْنا لَهُمْ اى : هيأنا لهم ، او قدرنا لهم . يعنى آماده كرديم يا تقدير كرديم براى ايشان قُرَناءَ دوستان از شياطين جن و انس يعنى اگر ما منع توفيق از ايشان كنيم و ايشان را بخودشان واگذاريم قرين و دوست ايشان نخواهد بود مگر شياطين انسى و جنى فَزَيَّنُوا لَهُمْ پس زينت دادند آن قرنا براى ايشان ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ آنچه در پيش ايشانست از متاعهاى دنيوى و متابعت شهوات نفسانى وَ ما خَلْفَهُمْ و آن چه از عقب ايشان است از امور اخروى يعنى انكار حشر و نشر و امور اخروى را در نظر ايشان تزيين دادند وَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ و واجب شد بر ايشان عذاب فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ در حالتى كه بودند ايشان از جمله امتانى كه گذشته بودند پيش از ايشان مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ از جنيان و آدميان يعنى هم چنان كه امم سابقه مستحق عذاب شده بودند اين جماعت نيز مانند آنها سزاوار عذاب و نكال گشتند زيرا كه همهء اينها مانند يكديگر عملهاى بد ميكردند إِنَّهُمْ كانُوا خاسِرِينَ بدرستى كه اين كافران بودند زيان كاران [ سوره فصلت ( 41 ) : آيات 26 تا 29 ] وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لا تَسْمَعُوا لِهذَا الْقُرْآنِ وَ الْغَوْا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُونَ ( 26 ) فَلَنُذِيقَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا عَذاباً شَدِيداً وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَ ( 27 ) ذلِكَ جَزاءُ أَعْداءِ اللَّهِ النَّارُ لَهُمْ فِيها دارُ الْخُلْدِ جَزاءً بِما كانُوا بِآياتِنا يَجْحَدُونَ ( 28 ) وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا رَبَّنا أَرِنَا الَّذَيْنِ أَضَلاَّنا مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ نَجْعَلْهُما تَحْتَ أَقْدامِنا لِيَكُونا مِنَ الْأَسْفَلِينَ ( 29 )