و در آفريدن شما وَ ما يَبُثُّ مِنْ دابَّةٍ اى و فى ما يبث من دابة يعنى و در آنچه پراكنده ميسازد در زمين از جميع جنبندگان آياتٌ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ نشانهاست بر قدرت و وحدانيت الهى براى جمعى كه طلب علم يقين ميكنند بذريعهء تدبر و تفكر وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ اى و فى اختلاف الليل و النهار يعنى و در اختلاف شب و روز وَ ما أَنْزَلَ - اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ رِزْقٍ و در آنچه فرو فرستاد خداى تعالى از آسمان از روزى يعنى از باران كه سبب روزى است فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ پس زنده كرد به آن باران زمين را بَعْدَ مَوْتِها پس از خشك شدن آن وَ تَصْرِيفِ الرِّياحِ و در گردانيدن بادهاى مختلفة الجهات و مختلفة الاحوال آياتٌ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ نشانهاست بر قدرت خداى تعالى براى گروهى كه تعقل كنند . اختلاف فواصل به مؤمنين و يوقنون و يعقلون و سبب ترتيب آن ظاهرا بنا برين معنى باشد كه حق تعالى اول بار ميفرمايد كه اگر باشيد شما از جملهء مؤمنين پس بفهميد اين دلائل قدرت خداى تعالى را و اگر نه از جملهء مؤمنين نباشيد ، بلكه از طالبان جزم و يقين باشيد ، بايد كه از اين دلائل يقين حاصل كنيد بر قادريت خداى تعالى و اگر نه از مؤمنين و نه از موقنين باشيد لا اقل از زمرهء عقلا خواهيد بود پس اجتهاد كنيد در تعقل كردن اين آيات و در معرفت خالق و صانع آنها تِلْكَ آياتُ اللَّهِ اين آيات مذكوره آيات داله بر قدرت خداى تعالى است حالكونى كه نَتْلُوها عَلَيْكَ ميخوانيم آنها را بر تو اى محمد بِالْحَقِّ براستى و هر گاه كفار با وجود وضوح اين آيات ايمان نيارند فَبِأَيِّ حَدِيثٍ پس بكدام سخن بَعْدَ اللَّهِ اى بعد حديثه يعنى پس از سخن خداى تعالى كه قرآنست وَ آياتِهِ و پس از قدرت دلائل او يُؤْمِنُونَ ايمان ميآرند . [ سوره الجاثية ( 45 ) : آيات 7 تا 11 ] وَيْلٌ لِكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ ( 7 ) يَسْمَعُ آياتِ اللَّهِ تُتْلى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِراً كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْها فَبَشِّرْهُ بِعَذابٍ أَلِيمٍ ( 8 ) وَ إِذا عَلِمَ مِنْ آياتِنا شَيْئاً اتَّخَذَها هُزُواً أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ ( 9 ) مِنْ وَرائِهِمْ جَهَنَّمُ وَ لا يُغْنِي عَنْهُمْ ما كَسَبُوا شَيْئاً وَ لا مَا اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِياءَ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ ( 10 ) هذا هُدىً وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ لَهُمْ عَذابٌ مِنْ رِجْزٍ أَلِيمٌ ( 11 )