بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

14

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

و در جوامع الجامع آورده كه : « سئل النبى صلى اللَّه عليه و آله عن السرى . فقال : هو الجدول . اى قد جعل ربك تحت قدميك نهرا تشربين منه و تتطهرين منه » و از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام مروى است كه حضرت عيسى عليه السّلام پاى خود را بر زمين زد و از آنجا چشمهء آبى جوشيد . و بعضى گفته‌اند كه : « سرى » مشتق از « سرو » بمعنى سيد و بزرگ است و معنى آيه اين است كه : و بتحقيق گردانيد يعنى ايجاد كرد پروردگار تو در تحت تو فرزند سيد و بزرگ را كه آن عيسى عليه السّلام است . وَ هُزِّي إِلَيْكِ و ميل ده بسوى خود بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تنهء درخت خرماى خشك شده را . و كلمهء « با » در « بجذع النخله » زائده است تُساقِطْ عَلَيْكِ تا بيفكند آن درخت بر تو رُطَباً جَنِيًّا خرماى تر و تازه . على بن ابراهيم روايت كرده كه آن درخت خرما مدتها بود كه خشك شده بود و چون حضرت مريم دست خود را به آن درخت خرما رسانيد ، در همان ساعت آن درخت برك برآورده ميوه داد . فَكُلِي وَ اشْرَبِي پس بخور از آن خرما و بياشام از آن آب سرى ، يا بياشام از عصير خرما . در روضهء كافى از حفص بن غياث روايت كرده كه گفت : من ديدم حضرت صادق عليه السّلام را كه در ميان باغستان كوفه سير مىكردند تا آنكه به زير درخت خرمايى رسيد پس در آنجا وضو گرفت و نماز گزارد و من پانصد تسبيح شمردم كه حضرت در يك سجده گفت و بعد از فراغ از نماز تكيه به آن درخت خرما كرد و دعائى چند خواند بس متوجه من گرديده گفت : اى حفص اين درخت خرما به خدا قسم كه همان درختى است كه حق سبحانه و تعالى مريم را گفت « وَ هُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ » و فاعل ندا خواه عيسى باشد و خواه جبرئيل ، چنانچه دانستى چون بوحى الهى بوده لهذا حضرت در اين حديث ندا را نسبت بجناب الهى داد . و در اصول كافى روايت كرده كه حضرت امام موسى كاظم عليه السّلام بشخصى نصرانى گفت : آن نهرى كه مريم ، عيسى را در كنار آن زائيده ، مىدانى كه كدام نهر است ؟ نصرانى گفت : نمىدانم . حضرت فرموده : « هو الفرات و عليه شجر النخل و الكرم »