بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
64
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
آيا فرا ميگيرى ما را از اهل سخريه و ريشخند ؟ زيرا كه ما از قاتل عاميل سؤال ميكنيم و تو مىگويى كه شما مأمور به ذبح گاويد ! قالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْجاهِلِينَ أى من أن أكون من الجاهلين ، يعنى گفت موسى : پناه ميگيرم بخداى تعالى از اينكه باشم از نادانان ، يعنى از آن جماعتى كه نسبت دهند بخداى تعالى امرى را كه او نگفته باشد . و چون بنى اسرائيل دانستند كه اين معنى با رتبه نبوّت منافات دارد و هرگز از موسى اين نوع امرى سر نزده بخطاى خود قائل شده قالُوا ادْعُ لَنا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنا ما هِيَ گفتند : بخوان از براى ما پروردگار خود را كه تا بيان كند براى ما كه سنّ آن گاو چه مقدار باشد ، بنا بر اين ترجمه « ما هى » بتقدير « ما سنّها » است بتقدير مضاف ، بقرينهء جوابى كه بعد از اين مىآيد ، و در مصحف ابن مسعود بدل « ادع لنا » « سل لنا » است . يعنى گفتند قوم موسى : سؤال كن براى ما پروردگار خود را ، و بهر تقدير « يبين لنا » جواب أمر است . قالَ گفت موسى بعد از مناجات و نزول وحى : إِنَّهُ يَقُولُ بدرستى كه خداى تعالى ميگويد : إِنَّها بَقَرَةٌ لا فارِضٌ وَ لا بِكْرٌ بتحقيق آن بقره گاويست نه پير و نه كوچك نارسيده عَوانٌ بَيْنَ ذلِكَ واسطه است ميان آنچه ذكر كرديم از پيرى و كوچكى « عوان » در لغت بمعنى ميانسال است فَافْعَلُوا ما تُؤْمَرُونَ پس بجا بياريد آنچه را كه شما مأمور بآنيد كه آن ذبح است . قالُوا ادْعُ لَنا رَبَّكَ گفتند بار ديگر كه بخوان از براى ما پروردگار خود را يُبَيِّنْ لَنا ما لَوْنُها تا ظاهر كند براى ما كه چيست رنگ آن گاو قالَ گفت موسى بعد از رسيدن وحى : إِنَّهُ يَقُولُ بدرستى كه پروردگار ما و شما ميگويد : إِنَّها بَقَرَةٌ صَفْراءُ بتحقيق كه آن گاو گاويست زرد رنگ فاقِعٌ لَوْنُها در غايت زردى باشد رنگ آن كه تَسُرُّ النَّاظِرِينَ شاد گرداند از آن رنگ خود نظر كنندگان را . قالُوا ادْعُ لَنا رَبَّكَ باز گفتند بنى اسرائيل موسى را كه بخوان براى ما پروردگار خود را يُبَيِّنْ لَنا ما هِيَ تا بيان كند براى ما كه آن از چه صنف بقره