بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
50
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
وَ أَنْتُمْ ظالِمُونَ و شما يعنى اسلاف شما ستم كنندهايد بر نفس خود به اختيار شريك براى خدا تعالى تفصيل اين مجمل در سورهء مباركهء اعراف و غير آن خواهد آمد . ثُمَّ عَفَوْنا عَنْكُمْ پس عفو كرديم و در گذشتيم از گناه شما يعنى از گناه اسلاف شما ، بعد از آنكه توبه و انابت كردند مِنْ بَعْدِ ذلِكَ از پس فرا گرفتن گوساله را بخدايى لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ تا آنكه شما و اسلاف شما شكر گوييد خداى تعالى را بر نعمت عفو . وَ إِذْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَ الْفُرْقانَ و آن را نيز ياد كنيد كه داديم ما موسى را دو خير : كتاب توراة و معجزات فارقه ميان حق و باطل ، و ميتواند كه معنى آيت چنين باشد كه ياد كنيد وقتى را كه داديم ما موسى را توراة كه جامع صفت كتابيّت و مفارقيّت ميان حق و باطل است لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ تا آنكه شما بوسيلهء آن راه راست يابيد . وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ و ياد كنيد آن وقت را كه گفت موسى مرقوم خود را كه عابدين عجل بودند : يا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ اى قوم من ! بدرستى كه شما ستم كرديد بر نفسهاى خود بِاتِّخاذِكُمُ الْعِجْلَ بفرا گرفتن شما گوساله را كه خود ساخته و پرداختهايد بخدايى فَتُوبُوا إِلى بارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ اگر مراد از توبهء بنى اسرائيل قتل انفس ايشان باشد معنى آيت چنين است كه : پس عزم توبه و بازگشت كنيد بسوى پروردگار خود به اين قسم كه پس بكشيد نفسهاى خود را ، و اگر مراد از توبه غير قتل انفس باشد معنى چنين است كه : پس توبه و بازگشت كنيد بسوى پروردگار خود و تمام كنيد آن توبه را به اينكه پس بكشيد نفسهاى خود را ، و ميتواند كه « فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ » خطاب باشد بآنانى كه گوساله نپرستيدهاند به اينكه بقتل آريد جمعى را كه گوساله پرستيدهاند ، و ايراد « انفسكم » اشارتست بر اينكه اينها همه در حكم نفس واحدند ، و در تفسير « فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ » مرويست كه « يقتل بعضكم بعضا ، يقتل من لم يعبد العجل من عبده » و اينحديث مؤيّد احتمال مذكور است .