سورة البقرة صاحب مجمع البيان گفته كه جميع آيات اين سوره مدنى است مگر آيهء « وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ » كه اين آيه در حجة الوداع وقتى كه حضرت در منى بودند نازل شده . اين كلام مبنى بر آنست كه مدنى آن آيات باشند كه در مدينه نازل شده باشند ، و مكى آنكه در مكه نازل شده باشند اعم از آنكه قبل از هجرت باشند يا بعد از هجرت ، و بعضى در اين باب اصطلاح ديگر قرار داده‌اند و گفته‌اند كه مكى آنست كه قبل از هجرت نازل شده باشد و مدنى آنست كه بعد از هجرت نازل شده باشد هر چند نزول آن در مكه باشد ، بنا بر اين اين آيه نيز مدنى است و جميع آيات سورهء بقره مدنى خواهد بود . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 1 تا 5 ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ الم ( 1 ) ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ ( 2 ) الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ ( 3 ) وَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ( 4 ) أُولئِكَ عَلى هُدىً مِنْ رَبِّهِمْ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ( 5 ) اختلاف بسيار در حروف مقطّعات قرآنى كرده‌اند و هر كس موافق رأى و خواهش خود تأويلى ايراد كرده‌اند ، و از احاديث اهل بيت سلام اللَّه عليهم مستفاد مىشود كه اين حروف از اسرار مخفيهء الهيّه است كه حق تعالى بعلم كامل خود اختيار آن در اوائل سور كرده تا سرّى باشد ميان او و حبيب او ، و به غير از راسخين در علم كه ذريت طيّبين آن حضرتند احدى راه بحقيقت آنها نبرده و نميبرند ، پس در اين مقام ، اعتماد بكلام معجز نظام ايشان بايد كرد ، و اختلافى كه در اين باب از احاديث ايشان ديده شود آن را رجوع بعلم تامّ ايشان بايد نمود . فاضل نيشابورى مجموع