از جمله : مجاهد ، و روايتى از ابن عباس نيز هست ، كه ابن المنذر از طريق مجاهد از ابن عبّاس آورده كه دربارهء آيهء شريفهء : ( وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ ) گفت : من از كسانى هستم كه تأويل آن را مىدانند . و عبد بن حميد از مجاهد آورده كه دربارهء فرمودهء خداوند : ( وَ الرَّاسِخُونَ فِي - الْعِلْمِ ) گفت : تأويل آن را مىدانند و مىگويند : به آن ايمان آورده‌ايم . و ابن ابى حاتم از ضحّاك آورده كه گفت : راسخون در علم تأويل آن را مىدانند ، اگر تأويلش را نمىدانستند ناسخش را از منسوخ ، و حلال آن را از حرام ، و محكمش را از متشابه بازنمىشناختند . اين قول را نووى نيز اختيار كرده و در شرح صحيح مسلم گفته : اين قول اصح است ، زيرا كه بعيد است خداوند بندگانش را به نحوى خطاب كند كه احدى از خلق به شناخت آن راه نداشته باشد . و ابن الحاجب گفته : همين قول ظاهرا درست است ، ولى بيشتر صحابه و تابعين و اتباع آنها و كسانى كه پس از آنها بوده‌اند - به خصوص اهل سنّت - به قول دوم گرايش كرده‌اند ، و اين اصح روايات از ابن عبّاس مىباشد . ابن السمعانى گفته : قول اوّل را جز عدهء بىطرفدار كمى قبول نداشته‌اند ، عتبى نيز آن را پذيرفته است . وى مىافزايد : او معتقد به مذهب اهل سنت بود ؛ ولى در اين مسئله اشتباه كرده است . آنگاه گفته : و تعجبى ندارد ، چرا كه هر اسب تندروى را بازايستادنى و هر عالمى را لغزشى است . مىگويم : و دليل صحت مذهب أكثر اينكه : عبد الرزاق در تفسير خود و حاكم در مستدركش از ابن عباس آورده‌اند كه : چنين مىخواند : ( و ما يعلم تأويله الّا اللّه و يقول الرّاسخون فى العلم آمنّا به ) « 1 » . كه اين دلالت مىكند و او براى استيناف است ، زيرا كه - هر چند قرائت به اين روايت ثابت نمىشود كمترين درجه‌اش اين است كه خبرى با سند صحيح از ترجمان قرآن ( - ابن عباس ) مىباشد ، پس سخن او بر كسانى كه پايينتر از او هستند مقدم مىشود . و مؤيد اين

--> ( 1 ) . آل عمران ، 7 . سيّد مرتضى - كه رضوان خدا بر او باد - سه وجه دربارهء اين آيه آورده و آنها را صحيح شمرده است : أوّل اينكه : « و الرّاسخون فى العلم » عطف بر اسم خداى تعالى باشد ، و « يقولون آمنّا به » جملهء حاليّه ، يعنى : و تأويل آن را نمىداند جز خدا و راسخان در علم در حالى كه مىگويند به آن ايمان آورديم . دوم اينكه : « و الراسخون فى العلم » استيناف باشد نه عطف و منظور از تأويل متأوّل ( - تأويل شده ) ، چنان كه در فرمودهء خداى تعالى : ( هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا تَأْوِيلَهُ يَوْمَ يَأْتِي تَأْوِيلُهُ ) [ الاعراف / 53 ] همين معنى