الملا فتح الله الكاشاني
31
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
ماضيه رسيد از عذاب و عقاب فَلا يَسْتَعْجِلُونِ پس بايد كه شتاب نكنند در وقوع عذاب و بتعجيل آن را از تو نطلبند چه آن فوت نخواهد شد . فَوَيْلٌ پس كلمهء عذاب يا چاه ويل كه در قعر دوزخ است لِلَّذِينَ كَفَرُوا براى آنانست كه كافر شدند و به خدا و رسول نگرويدند مِنْ يَوْمِهِمُ الَّذِي يُوعَدُونَ از عذاب روز ايشان كه وعده داده ميشوند مراد روز قيامتست يا روز بدر . سورة الطور تسع و اربعون آية مكية ابى بن كعب از رسول صلى اللّه عليه و آله و سلّم رواية كرده كه هر كه سورة الطور بخواند واجب باشد بر حق تعالى كه او را از عذاب ايمن گرداند و او را در بهشت خود نعمت عظمى و مرتبهء كبرى عطا فرمايد و محمد بن هشام از امام محمد باقر عليه السّلام رواية كرده كه هر كه سورة الطور بخواند بر خدا واجب باشد كه خير دنيا و آخرة او را كرامة فرمايد بدانكه حق تعالى چون ختم سورهء و الذاريات فرمود بوقوع عذاب و عقاب افتتاح اين سوره نيز بتحقيق وقوع آن نمود و گفت : بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَ الطُّورِ سوگند بطور سينا كه جبل زبير است بمدين در ارض مقدسه كه موسى عليه السّلام بر بالاى آن كلام حق تعالى استماع فرمود و تخصص اين كوه به جهت بركت و كثرة منفعت است در آن و گويند مراد مطلق كوه است كه ميخهاى زميناند و منابع منافع و نزد مقاتل مراد دو كوهاند كه يكى را تينا گويند به جهت بسيارى تين در آن و ديگرى را زيتا به جهت بسيارى زيتون در آن و گويند اشتقاق آن از طار است يعنى سوگند به آنچه طيران مىكند از اوج ايجاد بحضيض مواد يا از عالم غيب بعالم شهادت و . كِتابٍ مَسْطُورٍ سوگند بكتاب نوشته شده . فِي رَقٍّ مَنْشُورٍ در صحيفه گشاده بوقت خواندن مراد قرآنست و نزد بعضى مراد به اين كتاب لوح محفوظ است و آن تختهايست از زمرد سبز يا كتاب تورية كه نعت محمد است در آن و يا صحيفهء اعمال بندگان كه در روز قيامت بر ايشان منشور سازند يا لوح دل عارفانست كه مرقوم است از معارف . وَ الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ و سوگند بخانهء آبادان يعنى بكعبهء معظمه و معمور آن بكثرة زيارة حاجيان است و خدمه و مجاوران و آن اول خانهايست كه در زمين بنا شد براى عبادة بندگان يا مراد ضراح است كه مقابل خانهء حقيقى كعبه واقع شده در آسمان چهارم و عمارة آن بكثرة طواف فرشتگانست و از امير المؤمنين صلى اللّه عليه و إله و سلّم مرويست كه هر روز هفتاد هزار فرشته در آن ميروند