عنه وَ ما كانَ لِي عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي . قالَ گويد حق تعالى در جواب مخاصمان لا تَخْتَصِمُوا لَدَيَّ مخاصمت مكنيد نزديك من كه هيچ فايده بر آن مترتب نخواهد شد وَ قَدْ قَدَّمْتُ إِلَيْكُمْ و بدرستى كه از پيش فرستادم بسوى شما بِالْوَعِيدِ وعيد خود را يعنى قبل از اين در دنيا در كتب خود و السنه رسل خود اعلام شما كرده بودم آنچيزيكه موجب انذار شما بود از اين روز پس در اين مخاصمه شما مستلزم الزام حجت نخواهيد شد بر من و عذر شما در اين باب مسموع نه . ما يُبَدَّلُ الْقَوْلُ تغيير داده نمىشود سخن لَدَيَّ نزديك من گفتارى كه موعود به است بلكه همه شما را بر وفق وعدهء كه داده بودم در دنيا جزا خواهم داد بدون تغيير و تبديل آن بىشك و شبهه وَ ما أَنَا بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ و نيستم اصلا ستم كننده مر بندگان خود را كه بدون استحقاق عذاب شما را عذاب كنم پس تغيير داده نشود گفتار و وعده من . يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ و ياد كن اى محمد روزى را كه حق سبحانه بدوزخ خطاب كند هَلِ امْتَلَأْتِ آيا پر شدى از كفار و حفص بصيغة متكلم ميخواند يعنى روزى كه گوئيم بدوزخ كه آيا پر شدى از اهل كفر و عصيان وَ تَقُولُ و گويد دوزخ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ آيا هيچ زيادتى هست يعنى زياده كنى و حق تعالى ديگر كافران را بوى بفرستد تا پر شود صاحب مجمع گفته كه در تكلم جهنم چند وجه است يكى آنكه به جهت فرط وسعت و عظمت بمنزله ناطقى باشد كه كسى او را گويد كه پر شدى گويد پر نشدم و هنوز در من وسعت كثرت هست دوم آنكه حق تعالى آلت تكلم را در او خلق فرمايد سوم آنكه حقيقت خطاب بخزنه دوزخ باشد يعنى اى خازنان دوزخ آيا دوزخ از كفار و عصات پر شد خزنه گويند در آن موضع مزيد است و روايتى كه انس و ابو هريرة و عبد اللّه عباس از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرده‌اند كه فرداى قيامت حق تعالى امر كند بخزنهء دوزخ تا كفار و فساق را بدوزخ رانند دوزخ ايشان را فرو خورد ديگر طلب كند حق تعالى قدم خود را بدوزخ راند پس چنان شود كه جاى سوزنى نماند و از وهب منبه مرويستكه مراد از قدم قومىاند كه حق تعالى ايشان را از آدم خلق كرد و همه كافر بودند و عدد ايشان جز خداى نداند و بعد از ذكر وعيد كافران و عاصيان در وعدهء مؤمنان و متقيان ميفرمايد كه . وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ و نزديك گردانيده شود بهشت لِلْمُتَّقِينَ براى پرهيزكاران غَيْرَ بَعِيدٍ در مكانى كه دور نباشد يعنى چنان نزديك باشد كه متقيان درجات خود را مشاهده كنند و انهار و اشجار و اثمار و ازواج طيبه و غلمان