از آب منى ثُمَّ جَعَلَكُمْ پس از آن گردانيد شما را أَزْواجاً صنفهاى متنوعه و يا ذكور و اناث بهم مزاوجه كنند چنان كه ميفرمايد وَ ما تَحْمِلُ مِنْ أُنْثى و بار نگيرد هيچ زن فرزند را وَ لا تَضَعُ و ننهد آنچه در شكم اوست يعنى نزايد إِلَّا بِعِلْمِهِ مگر بدانش حق چه هر يك از حمل و وضع و مدت و زمان معلوم و مقدور وى است وَ ما يُعَمَّرُ و زندگانى داده نشود مِنْ مُعَمَّرٍ از هيچ درازى عمرى وَ لا يُنْقَصُ و كم كرده نشود مِنْ عُمُرِهِ از عمر معمر ديگر به اين معنى كه بعمر معمر اول رسد قتاده گفته كه هر كه به شصت سال رسيد معمر است و منقص آنكه قبل از شصت سال فوت شود حاصل كه زياده و نقصان عمر نيست إِلَّا فِي كِتابٍ مگر ثابت در لوح محفوظ يعنى درازى و كوتاهى زندگانى در او مقدر و مقرر شده و گويند زياده و نقصان در عمر واحد است و اعتبار اسباب مختلفه كه ثابت شده در لوح محفوظ مثل آنكه زيد اگر حج كند عمر او شصت سال باشد و اگر نه چهل و اينكه در حديث آمده كه صلهء رحم و صدقه عمر را دراز مىگرداند مؤيد اينست و گويند مراد بنقصان هر مدتيست كه از عمر بنده ميگذرد و از زمان اجل او كم مىشود چنان كه از سعيد بن جبير روايت كرده‌اند كه اول در صحيفه مىنويسند كه عمر فلان بنده چند است و بعد از آن هر روزى و ماهى و سالى كه ميگذرد در زير آن ثبت ميكنند كه روزى گذشته و ماهى گذشته إِنَّ ذلِكَ بدرستيكه تقدير طول و قصر عمر عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ بر خداى آسانست بعد از آن در بيان قدرت كاملهء خود ميفرمايد كه . وَ ما يَسْتَوِي الْبَحْرانِ و مساوى نيستند دو دريا هذا عَذْبٌ فُراتٌ آن آب شيرين خوش مزه سائِغٌ شَرابُهُ خوشگوار و آسان فرو رونده به حلق در وقت آشاميدن آن وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ و آن ديگر آب شور وَ مِنْ كُلٍّ و هر يك از اين دو دريا ملح و اجاج تَأْكُلُونَ لَحْماً طَرِيًّا ميخوريد گوشتى تازه يعنى ماهى وَ تَسْتَخْرِجُونَ و بيرون مياوريد از آنها حِلْيَةً پيرايهء از لؤلؤ و مرجان تَلْبَسُونَها كه ميپوشيد يعنى زنان شما آن را مىپوشند وَ تَرَى الْفُلْكَ و مىبينى كشتيها را فِيهِ در هر يك از اين دو دريا مَواخِرَ ميشكافند آب دريا را بشدت جريان لِتَبْتَغُوا تا طلب كنيد مِنْ فَضْلِهِ از بخشش حق تعالى يعنى روزى بطريق تجارة وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ و تا شايد كه شما شكر كنيد بر چنين نعمتى . يُولِجُ اللَّيْلَ و در ميآورد شبرا فِي النَّهارِ در روز