الملا فتح الله الكاشاني
79
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
تفضيل خود كردهاند بر او سبحانه چه خسيس ترين دو جنس را مخصوص به او ساختهاند و بهترين آن را براى خود اختيار كردهاند سوم اهانت ملائكه كردهاند كه اكرم مخلوقاتند و اقرب ايشان به او سبحانه زيرا كه ايشانرا زن گفتهاند . أَلا إِنَّهُمْ بدان و آگاه باش كه آن كافران زشت گفتار مِنْ إِفْكِهِمْ از دروغ و افتراى خود لَيَقُولُونَ هر آينه ميگويند . وَلَدَ اللَّهُ ولد آورد خداى تعالى از روى تزوج چه فرشتگان دختران اويند وَ إِنَّهُمْ و بدرستى كه ايشان در نسبت والدية به او سبحانه لَكاذِبُونَ هر آينه دروغ گويند . أَصْطَفَى الْبَناتِ آيا برگزيد خدا دختران را كه مكروه طبيعت شمااند عَلَى الْبَنِينَ بر پسران كه سبب افتخار شمااند يعنى شما با وجود نقص و عجز اختيار دون نميكنيد پس كسى كه قادر مطلق باشد و مالك همه و حاكم بر همه چرا اختيار دون كند نه اعلا . ما لَكُمْ چيست مر شما را در اين قسمت كَيْفَ تَحْكُمُونَ چگونه حكم ميكنيد از براى او سبحانه نسبت ميدهيد به او چيزى را كه از مقتضاى عقل بيرونست . أَ فَلا تَذَكَّرُونَ آيا تفكر نميكنيد كه ذات اقدس او از زن و فرزند منزه است چه ولد مىبايد كه از جنس والد باشد و مانند او و دليل عقل دالست بر آنكه او سبحانه را مثل و مانند نيست پس چگونه ولد داشته باشد . أَمْ لَكُمْ آيا آنكه شما را هست در اين گفتار سُلْطانٌ مُبِينٌ حجتى روشن يعنى دليلى روشن بر شما نازل شده بر اين مدعا . فَأْتُوا بِكِتابِكُمْ پس بياريد كتاب خود را كه از آسمان بشما فرود آمده باشد مشتمل بر آنكه ملائكه بنات اللّهاند إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ اگر هستيد شما راست گويان در اين دعوى و چون دليلى عقلى و سمعى بر وفق مدعاى خود نداريد پس از كجا اينحكم ميكنيد آوردهاند كه بعضى از زنادقه عرب چون بنى خزاعه ميگفتند كه حق تعالى با زنان اكابر جن مواصلة كرده ملائكه از آنها متولد شدهاند و مجوس بر آن اعتقاد بودهاند كه خداى تعالى و شيطان برادرانند آن برادر خالق نور و خير و حيوان نافع است و آن برادر فاعل ظلمت و شر و حيوان ضار حق تعالى در بارهء ايشان فرمود كه . وَ جَعَلُوا و ساختند آنكافران تيره ضمير بَيْنَهُ ميان او سبحانه وَ بَيْنَ الْجِنَّةِ و ميان پريان كه شيطان از ايشانست نَسَباً خويشى و پيوندى وَ لَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ و بدرستى كه ميدانند پريان و ديوان إِنَّهُمْ آنكه اين قايلان كفار لَمُحْضَرُونَ هر آينه حاضر شدگانند در روز حساب براى چشيدن عذاب و كشيدن عقاب بجهة اين قول ناصواب . سُبْحانَ اللَّهِ پاك و منزه است خداى