الملا فتح الله الكاشاني

301

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

پس كر گردانيده است ايشانرا از روى تخليه و خذلان يعنى ايشان را به جهت فرط عناد و انكار به حال خود فرو گذاشته است و نظر لطف از ايشان بازگرفته و ايشان بسبب آن از استماع كلام حق اعراض نموده‌اند و طريق اهتدا را از نظر اعتبار انداخته پس نه سخن صواب را ميشنوند و نه راه حق را منظور نظر ميدارند وَ أَعْمى أَبْصارَهُمْ و كور گردانيد ديده‌هاى ايشان را . أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ آيا چرا تفكر نميكنند در قرآن و آن را بسمع قبول اصغاء نميكنند و بديدهء اعتبار نظر نميكنند تا بطريق اهتدا معرفة پيدا كرده از باديهء ضلالت برهند أَمْ عَلى قُلُوبٍ نه آنست كه ايشان در احكام قرآن تدبر نمايند بلكه بر دلهاى ايشانست أَقْفالُها قفلهائى كه ختم و طبع است و بسبب اين ذكر و موعظه به آنها نميرسد تا متذكر شوند و در اهتدا ايشانرا فتح الباب حاصل شود و ابواب فوز و نجات بر ايشان گشاده گردد و معنى طبع و ختم مكرر در ما سبق مذكور شد و در بعضى تفاسير آورده‌اند كه يهودان نعت حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله در و سلّم در تورية خوانده بودند و صحت نبوة او را دانسته و قبل از بعث صفة آنحضرت را بسيار ميگفتند و از ظهور آن خبر ميدادند و چون آنحضرت مبعوث شد و بمدينه تشريف آورد از وى برگشتند و منكر صفات او شدند حق تعالى آيه فرستاد كه . إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا بدرستيكه آنان كه برگشتند و منكر صفات او شدند عَلى أَدْبارِهِمْ بر پشتهاى خود يعنى كافر شدند و از صفات پيغمبر كه مردمانرا به آن خبر ميدادند اعراض كردند مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ از پس آنكه روشن شده بود لَهُمُ الْهُدَى مر ايشان را هدايتى از نبوة آنحضرت كه آن صفات اوست و دلايل واضحهء او و معجزات ظاهرهء او كه دلالت صحيح دارد بر نبوت او الشَّيْطانُ سَوَّلَ لَهُمْ ديو سركش بياراست براى ايشان در نظر ايشان نيكو و آسان گردانيد طريق انكار و عناد و خطايا را وَ أَمْلى لَهُمْ و دراز گردانيد امل ايشانرا و يا در وهم ايشان انداخت طول عمر را و يا امنيت و آرزوى باطل از انواع مكاره - و از ابن عباس منقولست كه آيه در شان منافقانست كه در اول اظهار اسلام كردند و در آخر اظهار كفر نموده طريق ارتداد را اختيار نموده . ذلِكَ آن تسويل و امهال بِأَنَّهُمْ بسبب آنست كه يهودان و منافقان قالُوا لِلَّذِينَ كَرِهُوا گفتند مر آنانرا كه كراهت داشتند ما نَزَّلَ اللَّهُ از آنچه فرو فرستاده است خداى از قرآن و احكام اسلام يعنى يهودان با اهل كفر گفتند يا مشركان با جماعتى ديگر از اهل شرك گفتند و از امام محمد باقر عليه السلام منقولست كه ايشان بنو اميه بودند كه كراهة داشتند از آياتى كه در شان ولاية امير المؤمنين عليه السلام نازل شد و بر هر تقدير پنهانى با يكدگر ميگفتند سَنُطِيعُكُمْ زود باشد كه فرمان بريم شما را