الملا فتح الله الكاشاني
260
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
هر كذابيست أَثِيمٍ بسيار گناه كننده مراد نصر بن حارث است پس در صفة او ميفرمايد . يَسْمَعُ آياتِ اللَّهِ ميشنود آيتهاى كلام خداى را تُتْلى عَلَيْهِ كه خوانده مىشود بر او ثُمَّ يُصِرُّ پس اصرار مىكند يعنى ثابت قدم مىشود در كفر و عناد خود مُسْتَكْبِراً در حالتى كه گردن كش است از ايمان آوردن بدان و بجهة عدم انتفاع او از آن كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْها گوئيا هرگز نشنوده است آن را و هرگاه حال او در اصرار و عناد به اين مرتبه است فَبَشِّرْهُ پس بشارت ده او را اى محمد بِعَذابٍ أَلِيمٍ بعذابى دردناك لفظ بشارت در مقام انذار اشارتست بتهكم كفار . وَ إِذا عَلِمَ و چون بداند مِنْ آياتِنا از آيتهاى كتاب ما شَيْئاً چيزيرا بعد از استماع آن يعنى چون برسد به او آيات ما و بداند كه از قرآنست اتَّخَذَها هُزُواً فرا گيرد آن را باستهزا و افسوس و بنوعى با جاهلان روزگار خود باز گويد كه از حق و صواب منحرف باشد يا آنكه هيچ چيز در آن نيابد كه مناسبتى بهرزه و سخريه داشته باشد چنان كه أبو جهل كه چون حديث زقوم شنيد بسخريهء آن مشغولشد و مانند احتراز در قول انكم و ما تعبدون من دون اللّه حصب جهنم أُولئِكَ آنگروه مستهزيان لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ مر ايشانراست عذابى خواركننده . مِنْ وَرائِهِمْ جَهَنَّمُ از پيش روى ايشان جهنم است يا از پس ايشان كه بعد از آجالست و معنى وراء به قبل و بعد شايع است در كلام عرب چه وراء جهتى است كه از اين كس متوارى و مخفى باشد خواه جهة خلف و خواه قدام وَ لا يُغْنِي عَنْهُمْ و باز ندارد از ايشان ما كَسَبُوا آنچه كسب كرده باشند يعنى حاصل كرده و فراهم آورده از اموال و اولاد شَيْئاً چيزيرا از عذاب و عقاب وَ لا مَا اتَّخَذُوا و نه آنچه فرا گرفته باشند مِنْ دُونِ اللَّهِ بجز از خداى أَوْلِياءَ دوستان يعنى معبودان كه باميد شفاعة ايشانرا پرستش كرده باشند وَ لَهُمْ و مر ايشانراست در جهنم عَذابٌ عَظِيمٌ عذابى بزرگ كه شدت آن از حد و حصر متجاوز باشد . هذا اين قرآن كه خواندهايم آن را بر تو هُدىً كاملست در راه راست نمودن وَ الَّذِينَ كَفَرُوا و آنان كه نگرويدند بِآياتِ رَبِّهِمْ بآيتهاى پروردگار خود كه قرآنست لَهُمْ عَذابٌ مِنْ رِجْزٍ مر ايشانراست عذابى از رجز كه سختترين عذابست أَلِيمٌ دردناك و الم رساننده و حقيقت معنى رجز در ما تقدم مذكور شد پس در بيان توحيد و قدرت خود ميفرمايد كه .