الملا فتح الله الكاشاني
25
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
سر انجام آنان كه پس از ايشان بودند از قوم عاد و ثمود وَ كانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ و بودند ايشان سختتر از مكبان قُوَّةً از روى توانائى و با وجود اين از عذاب رهائى نيافتند آثار و ديار هر قوم در ديار ايشان باقيست وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعْجِزَهُ و نيست خداى كه عاجز گرداند او را بسبق و تقويت مِنْ شَيْءٍ هيچ چيز فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ در آسمانها و نه در زمينها بلكه هر چه خواهد كند و كسى بر او و بر حكم او پيشى نتواند گرفت إِنَّهُ كانَ عَلِيماً بدرستى كه اوست دانا باحوال بندگان و بهمهء چيزها قَدِيراً توانا بر همهء چيز و هيچ چيز او را عاجز نتواند كرد و قادر با قدرتست . وَ لَوْ يُؤاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ و اگر مؤاخذه كردى خداى مردمان را بِما كَسَبُوا بجزاى آنچه كسب كردهاند از شرك و معصيت و ظلم ما تَرَكَ عَلى ظَهْرِها نگذاشتى بر پشت زمين مِنْ دَابَّةٍ هيچ جنبندهء از آدميان يا از جن و انس و گفتهاند مراد همهء حيوانند كه بشآمة معاصى بنى آدم هلاك شدند چنان كه در زمان نوح كه بشومى كفر مشركان همه جانوران غرق شدند مگر آنچه در كشتى بودند پس در اينوقت نيز اگر ايشان را بگناه عاصيان بگيرند همه هلاك شوند وَ لكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ و ليكن باز پس ميدارد آنها را إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى تا وقتى نام برده كه قيامة است ابن ابى رواية مىكند كه مردى امر معروف ميكرد بر كسى شخصى بر او بگذشت و گفت او را رها كن كه ظلم بجز بظالمان زيان ندارد ابو دردا بشنيد گفت دروغ ميگوئى بخدائى كه جان من در فرمان اوست كه مرغ در آشيانه بگرسنگى بميرد به جهت ظلم بنى آدم و ابو حمزه گويد كه معنى آنست كه خداى بشومى گناه آدميان بارانرا باز گيرد تا همه جانوران بميرند و ليكن تاخير اين مىكند تا بوقت معلوم كه در لوح مقدر شده فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ پس چون بيايد وقت هلاك ايشان فَإِنَّ اللَّهَ كانَ پس بدرستى كه خداى تعالى هست بِعِبادِهِ به بندگان خود بَصِيراً بينا و ميداند كه مستحق هلاكت كيست و لايق نجات كدام و هر يك را فرا خور او پاداش ميدهد . سورة يس ( مكية و هى ثلاث و ثمانون آية ) ابى بن كعب از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه هر كه اين سورة را قربة الى اللّه بخواند از همهء گناهان آمرزيده شود و ثواب كسى كه دوازده ختم كلام اللّه كرده باشد به او دهند