يكى در دنيا كه ميگويد در قيامت نعم بهشت مرا خواهد بود و يكى در عقبى كه خواهد گفت يا ليتنى كنت ترابا و هيچكدام از اين دو وجود نخواهند گرفت پس حق تعالى در جواب كافران ميفرمايد كه فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا پس اخبار كنيم آنانرا كه نگرويدند بِما عَمِلُوا به آنچه كرده‌اند از اعمال قبيحه كه موجب عقوبة دايميست يعنى بنماييم بايشان عكس آنچه اختيار كرده‌اند از اختصاص نعمة و كرامة ايشان بجهة فساد ظن ايشان بصدور اعمال حسنه از ايشان وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ و هر آينه بچشانيم ايشانرا مِنْ عَذابٍ غَلِيظٍ از عذابى درشت و سخت كه از غاية كثرة گوييا بر بالاى يكدگر نشسته كه ممكن نباشد خلاصى ايشان . وَ إِذا أَنْعَمْنا و چون انعام كنيم و ابواب نعم از صحت و ثروت بگشاييم عَلَى الْإِنْسانِ بر آدمى كافر نعمت أَعْرَضَ روى بگرداند از شكرگزارى و بجهة مغرورى به آن نعمة اصلا تصور نعمة نكند و منعم حقيقى خود را فراموش كند وَ نَأى بِجانِبِهِ و دور دارد جانب خود را از اداى شكرگزارى و اعتراف بنعم حضرت بارى بجهة تكبر و تجبر وَ إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ و هرگاه برسد او را بدى از بيمارى و تنگدستى فَذُو دُعاءٍ عَرِيضٍ پس خداوند دعاى بسيار است يعنى روى آورنده است بدرگاه ما بدوام دعا و كثرت تضرع چون امتداد عريض در دو جهة است و امتداد طويل در يك جهة از اينجهت اختيار عريض كرد بر طويل تا ابلغ باشد در كثرت دعا و استمرار آن . قُلْ بگو اى محمد مر اين كافر نعمة را أَ رَأَيْتُمْ آيا ديديد شما يعنى اگر بصيرتى داريد به من خبر دهيد كه إِنْ كانَ اگر آن باشد كه قرآن در نفس الامر مِنْ عِنْدِ اللَّهِ از نزد خداى ثُمَّ كَفَرْتُمْ بِهِ پس كافر شديد بدان بىتامل و اتباع ادله آن مَنْ أَضَلُّ كه گمراه‌تر باشد مِمَّنْ هُوَ از آنكس كه او فِي شِقاقٍ بَعِيدٍ در خلافى باشد دور از صلاح و صواب يعنى كه باشد گمراه‌تر از شما كه هميشه تكذيب و انكار ميكنيد و در بعضى تفاسير آورده‌اند كه أبو جهل حضرت رسالت را گفت كه ايمحمد آيتى بما نماى تا تصديق تو كنيم آنحضرت ماه را به دو نيم كرد أبو جهل گفت ايقريش محمد بر ما سحر كرد و اگرنه شما جمعى را به اطراف و جوانب روانه كنيد چون روانه كردند همه مردمان كه سكنه آفاق بودند از ديدن شق ماه خبر دادند أبو جهل گفت هذا سحر مبين اين سحر است و جادوئيست كه بهمهء آفاق رسيده و استمرار يافته حق تعالى اين آيه فرستاد كه . سَنُرِيهِمْ زود باشد كه بنمائيم