الملا فتح الله الكاشاني

184

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

از آنچه آرزو كردند و كنند نفسهاى شما از انواع متلذات و اصناف كرامات وَ لَكُمْ فِيها و مر شما راست در عقبى ما تَدَّعُونَ آنچيزيرا كه دعوى كنيد كه از ماست يعنى هيچكس با شما در آن چيز منازعة ننمايد و يا مر شما راست در آخرت آنچه آرزو كنيد از بقاى حياة و دوام نعمت كه كه هرگز سمت فنا و انقطاع نپذيرد . نُزُلًا در حالتى كه آنچه به آن وعده داده شده‌ايد از متمناى نفس پيشكشى باشد مِنْ غَفُورٍ از جانب خداى كه آمرزنده گناهانست رَحِيمٍ مهربان بر جميع مؤمنان و لفظ نزلا اشعار است بر آنكه متمناى اهل استقامت به آنچه بايشان عطا كرده شود ما حضرى خواهد بود نسبت بموائد كليه بجهة ضيافة ترتيب كنند و بعد از ذكر وعد و وعيد بجهة رد قول كفار كه بگفتار لا تسمعوا لهذا القرآن و الغوافيه زبان ميگشودند در شان عاليشان آنحضرت ميفرمايد . وَ مَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا و كيست نيكوتر از روى گفتار مِمَّنْ دَعا إِلَى اللَّهِ از آنكس كه بخواند مردمان را به پرستش خداى وَ عَمِلَ صالِحاً و بكند كار شايسته يعنى با وجود گفتار آراسته و كردار شايسته و دانسته وَ قالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ و گويد بدرستى كه من از گردن نهادگانم حكم خداى را و منقاد فرمان او بر وجه اعتقاد و اذعان مقاتل و جمعى از مفسران گفته‌اند كه مراد به اين ائمهء معصومين‌اند عليهم السلام كه داعى خلقند بمنهج حق - در بعضى تفاسير آورده‌اند كه چون بلال بانك نماز آغاز كردى يهود گفتندى كه كلاغ ندا مىكند و نماز ميخواند و پيوسته سخنان بىادبانه در بارهء او بر زبان ميراندند حق تعالى اين آيه فرستاد پس اين آيه در شأن مؤذنانست كه مظهر شعاير اسلامند و عمل صالح ايشان آنست كه در ميان اذان و اقامة دو ركعت نماز بگذارند و اين قول از عكرمه منقولست و گويند مراد علما و فقهااند كه احكام اصول و فروع بمردمان تعليم ميدهند و عمل ايشان آنست كه بعلم خود عمل كند و بر مقاسات مكاره كه از ممر امر و نهى سانح گردد صبر نمايند بعد از آن به جهت ترغيب مردمان بقبول ايمان ميفرمايد كه . وَ لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ برابر نيست ملت نيكو كه توحيد است و دين اسلام و ملت بد كه شركست و كفر در مجازات و مكافات چه اول موجب رفع درجاتست و ثانى سبب هبوط دركات يا برابر نيستند اعمال حسنه و افعال سيئه يا خصلت حسنة مثل خصلت سيئة نيست صبر و غضب و رفق و عنف و علم و جهل و مدارا و غلظت و غير ذلك در تفسير ما وردى و تبيان و عين المعانى مذكور است كه حسنه دوستى آل محمد است صلّى الله عليه و آله و سلّم و سيئهء دشمنى ايشان و بعد از مدح حسنه و ذم سيئه تعليم رسول ميفرمايد كه ادْفَعْ دفع كن ايمحمد سيئه را بِالَّتِي به آن حسنه كه در