الملا فتح الله الكاشاني
176
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
عقوبت بيهوش سازنده و هلاكت كنندهء در سرعة وقوع گوئيا صاعقه آن آتش است مِثْلَ صاعِقَةِ عادٍ مانند عقوبت با قوم عاد كه باد صرصر بود وَ ثَمُودَ و عذاب گروه ثمود كه صيحهء جبرئيل بود و نزول اين عقوبت بر ايشان . إِذْ جاءَتْهُمُ الرُّسُلُ در حالتى كه آمده بودند بايشان پيغمبران يعنى هود و صالح مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ از پيش روى ايشان وَ مِنْ خَلْفِهِمْ و از پس ايشان يعنى از جميع جوانب ايشان درآمده و از هر جهة و هر باب در نصيحت ايشان جد و جهد كرده و كوشش نموده گاهى بر وفق و زمانى بعنف و ساعتى بنصيحت و يا آنكه رسولان بايشان آمده بودند از جانب ماضى و مستقبل يعنى چون خبر پيغمبران متقدم بايشان رسيده بود از پيغمبران كه بعد از ايشان دعوى نبوة كنند از هود و صالح اخبار ايشان كرده بودند پس گوييا كه همه پيغمبران با ايشان آمده بودند و مضمون نصيحة ايشان اين بود أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ كه مپرستيد مگر خداى تعالى را و در عبادة غيرى را شريك او مسازيد قالُوا گفتند آنكافران در جواب رسولان از روى تكذيب لَوْ شاءَ رَبُّنا اگر خواستى پروردگار ما كه ايمان آوريم و غير او را شريك نسازيم لَأَنْزَلَ مَلائِكَةً هر آينه ميفرستاد ملائكه را فَإِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ بدرستيكه ما بآنچيزى كه فرستاده شدهايد بدان بر زعم خود كافِرُونَ ناگرويدگانيم زيرا كه شما مانند آدميانيد و هيچ فضلى و مزيتى نداريد بر ما پس در تفصيل قصهء ايشان ميفرمايد . فَأَمَّا عادٌ پس اما گروه عاديان فَاسْتَكْبَرُوا پس گردنكشى كردند و تعظيم نمودند بر اهل خود فِي الْأَرْضِ در زمين احقاف كه بلاد يمن است بِغَيْرِ الْحَقِّ بناسزا و ناروا بدون استحقاق آن چه تحير و عتو ايشان بجهة محض كفر و صريح ظلم بود پس هود تهديد ايشان نمود به نزول عذاب و ايشان از روى استكبار التفات به آن نكردند و بقوة و بسطت خود مغرور شدند وَ قالُوا و گفتند يهود مَنْ أَشَدُّ مِنَّا كيست سختتر از ما قُوَّةً از روى توانائى و تنآورى در خبر است كه قوة ايشان بمثابهء بود كه سنگ عظيم را از كوه بضرب دست بكندندى حاصل كه به جهت شوكة و قوة و جسامة خود مغرور شده از تهديد هود انديشه نكردند و گفتند كه چون هيچكس در عالم بقوة ما نميرسد پس برفع عذاب قادر خواهيم بود حق تعالى رد قول ايشان كرده ميفرمايد كه أَ وَ لَمْ يَرَوْا آيا نميدانستند آن مغرور شدگان بتوانائى خود أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَهُمْ بدرستى كه خدائى كه